بررسی مفاهیم عرفانی در انسجام زیبایی شناختی در گنبدهای معماری ایرانی اسلامی (نمونه موردی: مسجد صاحب الامر تبریز)

داوود پایدار خیابانی¹ مریم سیار رضوان²

چکیده :
زیبایی معماری ایرانی-اسلامی یكی از عواملی است که باعث ماندگاری آن در جهان هنر شده است. شناخت بنیان‌های چنین زیبایی‌هایی ارزیابی از معماری را هموار کرده و برای این ارزیابی ، معیار های مناسبی به دست می دهد. در این مقاله سعی شده است با استفاده از روش تحلیلی ، توصیفی و گردآوری اطلاعات به صورت کتابخانه ای با هدف رمزگشایی جذابیت گنبدها و چگونگی تأثیرگذاری مفاهیم عرفانی بر انسجام و هماهنگی بصری و معنوی آن، به پرسش‌ پاسخ دهد که چگونه مفاهیم عرفانی در ساختار و تزئینات گنبدهای مسجد نقش داشته‌اند و به ایجاد پیوستگی و ارتباط معنوی با مخاطب پرداخته‌اند. یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد که مفاهیمی مانند وحدت، پیوند معنوی و تجلی الهی، در طراحی و آرایه‌های مسجد صاحب‌الامر به وضوح به چشم می‌خورند و باعث تقویت حس هم‌آهنگی و ارتباط معنوی در فضا می‌شوند. در نتیجه‌گیری، پژوهش نشان می‌دهد که عرفان اسلامی می‌تواند به عنوان راهنمایی در طراحی فضاهای مذهبی عمل کند و نقشی کلیدی در زیبایی‌شناسی معنوی معماری ایرانی اسلامی ایفا کند. درنهایت در این تحقیق، بدنبال ارائه الگویی برای معماران معاصر بمنظور طراحی بناهای مذهبی ازطریق الهام از اصول عرفانی می‌باشد. همچنین این پژوهش به دلیل اصالت و نوآوری در کنکاش موشکافانه ارتباط عرفان با زیبایی‌شناسی در معماری گنبدهای ایرانی اسلامی و مسجد صاحب‌الامر مطرح است و درپی حفظ و ارتقای هویت فرهنگی معماری اسلامی، به‌ویژه در طراحی بناهای مذهبی معاصر، می‌باشد.
کلمات کلیدی : مفاهیم عرفانی گنبد زیبایی شناختی معماری ایرانی اسلامی مسجد صاحب الامر شهر تبریز

---

زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری ( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : چهارمین کنفرانس بین المللی معماری،عمران،شهرسازی،محیط زیست و افق های هنر اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب
آدرس وب سایت کنفرانس : 4icacu.com
کد IOI مقاله : AZDE-AZKZHF
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AZDE-AZKZHF

مقالات مشابه

1. بام سبز ، معماری پایداری ، و مصالح سبز وکاربرد آن در جهت کاهش مصرف انرژی
2. Analysis And Design Of Active CMOS Mixer With Low IM2 & IM3
3. تحلیل بافت های فرسوده شهری در راستای احیا و پیشگیری از فرسودگی (مطالعه موردی: محله درب نو گرگان)
4. بهینه سازی مصرف انرژی در ساختمان(پنجره دوحداره)
5. بررسی تأثیر حالات نفسانی کاربر بر انتخاب رنگ در فضای داخلی مسکونی
6. بررسی عناصر کالبدی در باغ های تخت ایران ؛ مطالعه موردی باغ تخت قصر قجر و باغ شازده ماهان کرمان
7. ارزیابی آسایش حرارتی اقلیمی براساس شاخص های ماهانی و اوانز و زیست اقلیمی جهت دستیابی به معماری پایدار نمونه مورد مطالعه : شهر همدان
8. معماري همساز با اقلیم با تاکید بر مجتمع هاي مسکونی
9. (برنامه ریزی معماری استفاده بهینه از نور روز در کلاس درس مدارس) نمونه موردی:دبستان مجتمع آموزشی هدایت قم
10. نگاهی به معماری بومی در اقلیم گرم و مرطوب (سواحل جنوبی ایران)
11. تحلیل و ارزیابی شاخص های پویایی در فضاهای شهری
12. سیستم ساختمانی ترونکو، روشی نوین در معماری پایدار
13. A Study on Sediment Settling Pattern in the Reservoir of Shahid Rajaie Dam by Using Observed Data & Empirical Methods
14. علل بروز تخلفات مهندسی ساختمان در شهر ایلام
15. Investigation of the Seismic Behavior of the Coupled Shear Walls

سایر مقالات ارائه دهنده

1. واکاوی نقش گرمابه ها در معماری ایران نمونه موردی حمام نوبر شهر تبریز
2. شاخصه های شهر سالم با تاکید بر زندگی ارام و شاد شهروندان
3. تاثیر تحولات تکنولوژی در معماری
4. معماری منظر روستایی در مناطق کوهستانی، نمونه موردی : کندوان
5. معماری منظر روستایی در مناطق کوهستانی، نمونه موردی : ابیانه

سایر مقالات محل انتشار

1. ادغام انرژی خورشیدی در برنامه‌ریزی شهری برای تحقق شهرهای کم‌کربن
2. بررسی معماری مرکز توانبخشی SOCSO در مالزی با رویکرد آموزش حرفه و فن برای بازگشت معلولین به کار
3. ارزیابی روند گسترش شهری قم با استفاده از سنجش از دور و طبقه‌بندی ماشین بردار پشتیبان
4. واکاوی مفهوم بازنمایی واقعیت در عکاسی؛ با تاکید بر دیدگاه سانتاگ
5. بررسی و ارزیابی مطالعه تطبیقی خانه سنتی و مدرن در شهر اهواز-مورد پژوهشی منطقه باغ معین
6. نقش زیست ‌منطقه‌گرایی اجتماعی و بیوفونیک در طراحی مسکن شهری پایدار با تأکید بر اقلیم گرم و خشک ایران مطالعه موردی شهر بیرجند
7. کاربرد هوش مصنوعی در طراحی معماری: فرصت‌ها، چالش‌ها و آینده‌پژوهی
8. واکاوی ابعاد اخلاقی هوش مصنوعی در معماری: طراحی یک چارچوب انسان‌محور برای هدایت الگوریتم‌ها
9. ارزیابی رفتار لرزه ای سازه های بتنی کوتاه ، میان و بلند مرتبه نامنظم با سیستم لارج پانل تحت اثر رکوردهای حوزه دور و نزدیک
10. بررسی احتمالاتی پاسخ میراگر ویسکوز در سازه¬های مجهز به میراگر ویسکوز مایع
11. آسیب‌شناسی معماری بومی روستای هجیج؛ بازخوانی الگوهای بومی در توسعه معماری معاصر منطقه اورامانات
12. تأثیر عوامل محیطی در ایجاد ترک‌های دیوارهای ساختمانی و بررسی مکانیزم‌ها و راهکارهای مهندسی (با بررسی نمونه موردی در اقلیم گرم و‌ خشک یزد)
13. واکاوی اثر بخشی آموزش معماری در دانشگاه های ایران در راستای احیاء هویت معماری معاصرشهرها
14. کاربرد هوش مصنوعی، ردیابی چشم و کهن‌الگوها در طراحی گرافیک محیطی تعاملی شهری
15. بررسی دلالت‌های معنایی کتیبه‌های معماری تیموری با رویکرد نشانه‌شناسی تاریخی الگ گرابار