اثربخشی مشاوره پیش از ازدواج مبتنی بر «الگوی ارتباطی گاتمن» بر افزایش مهارت‌های حل تعارض و پیش‌بینی رضایت زناشویی در زوجین ایرانی

محمدرضا یکتا¹ نگین معتمدی² زهرا مستأجران³ زکیه سادات هاشمی فشارکی⁴

1) کاندیدای دکتری ، گروه مشاوره، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران ، رایانامه :
2) کارشناسی روانشناسی ،واحد خوراسگان ، دانشگاه آزاد اسلامی،خوراسگان ، ایران
3) دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، گروه روانشناسی، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی،خوراسگان، ایران
4) دانشجوی كارشناسي ارشد روانشناسی بالینی، گروه روانشناسی، واحد خوراسگان ، دانشگاه آزاد اسلامی،خوراسگان ، ایران،

کد IOI مقاله : AABF-ABZHAH
محل انتشار : سومین کنفرانس بین المللی پژوهش های کاربردی در علوم انسانی، اقتصاد، مدیریت و حسابداری(icrhema.com/3rd)
چکیده :
    این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی مشاوره پیش از ازدواج مبتنی بر الگوی ارتباطی گاتمن بر افزایش مهارت‌های حل تعارض و پیش‌بینی رضایت زناشویی در زوجین ایرانی انجام شد. مطالعه به روش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل بر روی ۴۴ زوج (۸۸ نفر) در آستانه ازدواج در شهر اصفهان در سال ۱۴۰۴ اجرا گردید. شرکت‌کنندگان به روش در دسترس هدفمند انتخاب و با جفت‌سازی بر اساس متغیرهای جمعیت‌شناختی، در دو گروه آزمایش (۲۲ زوج) و کنترل (۲۲ زوج) جایگزین شدند. گروه آزمایش، مداخله ساختاریافته مشاوره‌ای در ۹ جلسه ۱۲۰ دقیقه‌ای مبتنی بر اصول هفت‌گانه گاتمن را دریافت کردند، در حالی که گروه کنترل تنها خدمات معمول مراکز مشاوره را دریافت نمودند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه مهارت‌های حل تعارض زناشویی (حجتی و همکاران، ۱۳۹۵)، پرسشنامه محقق‌ساخته پیش‌بینی رضایت زناشویی بر مبنای الگوی گاتمن و چک‌لیست مشاهده ساختاریافته تعامل زوج (بر اساس SPAFF) جمع‌آوری و با روش‌های آماری تحلیل کوواریانس و آزمون t مستقل تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که مداخله انجام‌شده منجر به افزایش معنادار (۰.۰۰۱>p) نمره کل مهارت‌های حل تعارض و تمامی خرده‌مقیاس‌های آن (کنترل خشم، احترام متقابل، مسئولیت‌پذیری، ارتباط مؤثر و انعطاف‌پذیری) در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شد. همچنین، نمره پیش‌بینی رضایت زناشویی در گروه آزمایش به طور چشمگیری افزایش یافت (۰.۰۰۱>p). داده‌های مشاهده‌ای عینی نیز مؤید کاهش معنادار الگوهای ارتباطی مخرب (چهار سوارکار قیامت) و افزایش رفتارهای ارتباطی مثبت در گروه آزمایش بود. اندازه اثرهای به دست آمده (از ۰.۵۲ تا ۰.۷۸ در خودگزارش‌ها و بالای ۲ در مشاهده) حاکی از اثربخشی قوی و عملی مداخله بود. نتایج این پژوهش مؤید کارایی الگوی ارتباطی گاتمن، پس از انطباق فرهنگی، به عنوان یک چارچوب علمی و کاربردی برای ارتقای کیفیت مشاوره پیش از ازدواج در ایران است. این مداخله با تجهیز زوجین به مهارت‌های ارتباطی و مدیریت تعارض سازنده، پتانسیل بالایی برای افزایش تاب‌آوری رابطه و پیش‌بینی رضایت زناشویی آینده دارد.

کلمات کلیدی : مشاوره پیش از ازدواج الگوی ارتباطی گاتمن مهارت حل تعارض رضایت زناشویی زوجین ایرانی