تأثیر آینده‌نگاری استراتژیک بر موفقیت توسعه محصول جدید با نقش میانجی مدیریت دانش و نوآوری باز

هانیه قنبری¹

1) دانشجوی دکتری مدیریت-کارافرینی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قزوین، قزوین، ایران.

کد IOI مقاله : AABF-ABZHED
محل انتشار : سومین کنفرانس بین المللی پژوهش های کاربردی در علوم انسانی، اقتصاد، مدیریت و حسابداری(icrhema.com/3rd)
چکیده :
    پویایی محیط‌های رقابتی و سرعت تحول فناوری موجب شده است که موفقیت در توسعه محصول جدید بیش از هر زمان دیگر به توانایی سازمان‌ها در پیش‌بینی آینده، بهره‌گیری از ظرفیت‌های دانشی و ایجاد تعاملات نوآورانه وابسته باشد. در چنین شرایطی، آینده‌نگاری استراتژیک به‌عنوان قابلیتی کلیدی در تحلیل تحولات آتی، طراحی سناریوهای راهبردی و جهت‌دهی به فعالیت‌های نوآورانه مطرح می‌شود؛ اما این قابلیت تنها زمانی می‌تواند به نتایج عملکردی منجر گردد که از طریق سازوکارهای درون‌سازمانی همچون مدیریت دانش و سازوکارهای بین‌سازمانی مانند نوآوری باز پشتیبانی شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر آینده‌نگاری استراتژیک بر موفقیت توسعه محصول جدید و تحلیل نقش میانجی مدیریت دانش و نوآوری باز انجام شده است تا به شکاف نظری موجود در ادبیات درباره سازوکارهای انتقال بینش‌های آینده‌نگرانه به عملکرد نوآورانه پاسخ دهد. این پژوهش از نوع کاربردی و از نظر روش‌شناسی، توصیفی-تحلیلی است و داده‌های آن از طریق پرسشنامه‌ای استاندارد و پنج‌گزینه‌ای از ۲۵۰ نفر از مدیران، کارشناسان R&D و متخصصان شرکت‌های فناورمحور گردآوری شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری (SEM) و نرم‌افزار SmartPLS انجام گرفت. نتایج نشان داد آینده‌نگاری استراتژیک علاوه بر اثر مستقیم بر موفقیت توسعه محصول (β = 0.34)، از طریق مدیریت دانش (β = 0.18) و نوآوری باز (β = 0.20) نیز اثر غیرمستقیم و معنادار دارد و مجموع این مسیرها قدرت تبیین قابل توجهی برای عملکرد محصول ایجاد می‌کنند. ضریب تعیین 0.68 برای متغیر وابسته نشان‌دهنده توان بالای مدل در توضیح تغییرات موفقیت محصول است. تحلیل‌های انجام‌شده بیانگر آن است که آینده‌نگاری زمانی بیشترین اثربخشی را دارد که با ظرفیت‌های دانشی و همکاری‌های بیرونی تلفیق شود و بدون چنین بسترهایی نمی‌تواند نتایج نوآورانه را تضمین کند. این یافته‌ها بر ضرورت تقویت زیرساخت‌های مدیریت دانش، توسعه شبکه‌های همکاری و توجه جدی به راهبردهای آینده‌نگرانه در سازمان‌های فناورمحور تأکید دارند.

کلمات کلیدی : آینده‌نگاری استراتژیک مدیریت دانش نوآوری باز توسعه محصول جدید