تأثیر انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی بر طراحی نمای ساختمانهای شاخص تهران: تبیین تعامل ارزشهای ملی_اسلامی و نیازهای عملکردی مدرن
تأثیر انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی بر طراحی نمای ساختمانهای شاخص تهران: تبیین تعامل ارزشهای ملی_اسلامی و نیازهای عملکردی مدرن
رویا صدیقی1 نگاررضایی2 علیرضا ناصری3 حمیدرضا قمبری4
1) مربی مرکز تحقیقات اقتصاد خلاق دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران غرب، تهران، ایران
2) دانشجوی دکتری تخصصی رشته معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران غرب، تهران، ایران
3) دانشجوی دکتری تخصصی رشته معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران غرب، تهران، ایران
4) دانشجوی دکتری تخصصی رشته معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران غرب، تهران، ایران(نویسنده مسئول)
کد IOI مقاله
:
AACA-AAHAAA
محل انتشار :
دهمین کنفرانس بین المللی پژوهش در علوم و مهندسی و هفتمین کنگره بین المللی عمران، معماری و شهرسازی آسیا(10icrsie.com)
چکیده :
این پژوهش به تحلیل نماهای معماری ساختمانهای شاخص تهران در فاصله سالهای ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۸ میپردازد؛ دورهای که همزمان با وقوع انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی، تحولات عمیقی را در عرصههای اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی کشور رقم زد. نماهای این دوران نهتنها بازتاب شرایط زمانه بودند، بلکه بهعنوان ابزاری برای بیان هویت فرهنگی و دینی جامعه عمل کردند. هدف اصلی مطالعه حاضر، شناسایی و تبیین چگونگی تأثیر این شرایط بر فرم و محتوای نماها و بررسی تعامل میان ارزشهای ملی–اسلامی و الزامات عملکردی و مدرن در معماری است.
روش تحقیق بر مبنای رویکرد کیفی و با بهرهگیری از تحلیل توصیفی–تحلیلی و تاریخی انجام شده است. دادهها از طریق بررسی منابع کتابخانهای، اسناد تاریخی و مطالعات میدانی گردآوری گردید. در این میان، نمونههایی چون برجهای آتیساز، فرهنگسرای نیاوران و ساختمان سازمان میراث فرهنگی بهعنوان مصادیق شاخص انتخاب و ویژگیهای بصری، کالبدی و مصالح آنها بهطور دقیق مورد بررسی قرار گرفت.
یافتهها نشان میدهد که محدودیتهای اقتصادی ناشی از جنگ و شرایط خاص اجتماعی، موجب گرایش معماران به طراحیهای ساده، عملکردگرا و استفاده از مصالح بومی و مقرونبهصرفه مانند آجر و بتن شد. در کنار این رویکرد، بازگشت به مؤلفههای معماری ایرانی–اسلامی در قالب قوسها، آجرکاری تزئینی و الگوهای سنتی نیز بهعنوان ابزاری برای حفظ هویت فرهنگی و دینی جامعه مورد توجه قرار گرفت.
نتیجه نهایی بیانگر آن است که نماهای ساختمانهای شاخص تهران در این دوره، تلفیقی از سادگی عملکردی و ارزشهای هویتی بودند و توانستند تعادلی میان نیازهای مدرن و ریشههای فرهنگی برقرار سازند. این روند، سهم مهمی در شکلگیری هویت معماری معاصر ایران داشته و میتواند بستری ارزشمند برای پژوهشهای آینده در حوزه معماری و مرمت بناهای دوران پس از انقلاب فراهم آورد.
واژههاي كليدي: هویت معماری،نمای ساختمان،معماری پس از انقلاب،تعامل سنت و مدرنیته،معماری اسلامی-ایرانی،جنگ تحمیلی
کلمات کلیدی : واژههاي كليدي هویت معماری نمای ساختمان معماری پس از انقلاب تعامل سنت و مدرنیته معماری اسلامی ایرانی جنگ تحمیلی