بررسی تأثیر مؤلفه های نظریه درگیری شغلی در ارتقای کیفیت فضاهای کار و زندگی

بررسی تأثیر مؤلفه های نظریه درگیری شغلی در ارتقای کیفیت فضاهای کار و زندگی

امین قربانی طیب لو1 مریم دستغیب پارسا2 مهدی توکلی کازرونی3

1) دانشجوی کارشناسی ارشد معماری، مؤسسه آموزش عالی آپادانا، شیراز، ایران.
2) استادیار گروه معماری، مؤسسه آموزش عالی آپادانا، شیراز، ایران.
3) استادیار گروه معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران.

کد IOI مقاله : AACA-ABBKHZ
محل انتشار : دهمین کنفرانس بین المللی پژوهش در علوم و مهندسی و هفتمین کنگره بین المللی عمران، معماری و شهرسازی آسیا(10icrsie.com)
چکیده :
    در دهه‌های اخیر، تحولات سریع اجتماعی، اقتصادی و الگوهای نوین اشتغال، مفهوم سکونت و کار را دچار دگرگونی‌های بنیادین کرده است؛ به‌گونه‌ای که جدایی سنتی میان فضاهای کار و زندگی دیگر پاسخگوی نیازهای پیچیده انسان معاصر نیست. افزایش انعطاف‌پذیری شغلی، تغییر ماهیت مشاغل و تأکید بر کیفیت زندگی، ضرورت بازاندیشی در ساختارهای فضایی شهر و معماری را بیش از پیش آشکار ساخته است. هم‌زمانی محل کار و زندگی، به‌ویژه برای زنان که نقش دوگانه در خانه و جامعه دارند، از اهمیت بسزایی برخوردار است. نظریه درگیری شغلی که به ارتباط میان میزان درگیری فرد با کار و تأثیر آن بر کیفیت زندگی اجتماعی و خانوادگی می‌پردازد، می‌تواند چارچوب مناسبی برای طراحی فضایی تلفیقی از کار و سکونت فراهم آورد. هدف از این مقاله، بررسی تأثیر مؤلفه های نظریه درگیری شغلی در ارتقای کیفیت فضاهای کار و زندگی است. یکی از جنبه های مورد توجه در این پژوهش، بررسی راهکارهای ارتقـاء کیفیت زندگی و کار و به تبع آن افزایش استقبال ساکنین از این نوع فضاها است. این مقاله، به لحاظ هدف، کاربردی بوده، رویکرد آن، تحلیلی – تفسیری است و از راهبرد کمی در تحلیل آن استفاده شده است. در این پژوهش ترکیبی از روش هـای مطالعات کتابخانه ای، مطالعه موردی و پیمایش کمّی در راستای پاسخگویی بـه پرسش های پژوهش استفاده گردیده است. به این منظور به کمک روش «مطالعات کتابخانه ای» مبانی نظری مورد بررسی قرارگرفته است. سپس با بررسی مولفه های نظریه درگیری شغلی، پرسشنامه ای در 21 گویه، در چهار دسته «عملکردی»، «اجتماعی»، «زیست محیطی» و «بصری» مبتنی بر چارچوب نظری پژوهش تدوین و در میان 300 نفر از ساکنین توزیع گردید. داده های حاصل از این مرحله بـه کمک نرم افزار «SPSS» در غالب رگرسیون چندگانه، بررسی شد. در نتیجه، طبق نتایج حاصل از تحلیل، سه مؤلفه «امنیت»، «تجهیزات و امکانات» و «آسایش اقلیمی» بیشترین نقش را در استقبال ساکنین دارند. همچنین عواملی مانند پاکیزگی، موقعیت مناسب و پیوستگی فضایی نیز در افزایش پذیرش شهروندان تأثیرگذار بوده‌اند. توجه به این راهبردها و تدوین راهکارهای عملیاتی بر اساس آن در برنامه ریزی و طراحی فضاهای مشترک کار و زندگی، می تواند بر ارتقا رضایت شغلی تاثیرگذار باشد.

کلمات کلیدی : خانه کار زندگی نظریه درگیری شغلی