بازشناسی نقش ایده و کانسپت (طرح مایه) در فرآیند طراحی معماری با تأکید بر تجسم و عینیت ‌بخشی فرم

بازشناسی نقش ایده و کانسپت (طرح مایه) در فرآیند طراحی معماری با تأکید بر تجسم و عینیت ‌بخشی فرم

دل آرام شیخ1 حمیدرضا رزمی2

1) گروه معماری، واحد علی آباد کتول، دانشگاه آزاد اسلامی، علی آباد کتول، ایران.
2) گروه معماری، واحد علی آباد کتول، دانشگاه آزاد اسلامی، علی آباد کتول، ایران.

کد IOI مقاله : AACC-AAHEGA
محل انتشار : سومین کنفرانس بین المللی پژوهش های کاربردی در مهندسی عمران، معماری و شهرسازی(icarcau.com/3rd)
چکیده :
    ایده و کانسپت از عناصر بنیادی فرآیند طراحی معماری محسوب می ‌شوند و نقش محوری در هدایت تفکر طراح، انسجام ‌بخشی به روند طراحی و تحقق فرم کالبدی ایفا می‌ کنند. با این حال، علی ‌رغم اهمیت نظری و عملی این مفاهیم، جایگاه دقیق آن ‌ها در مدل‌ های فرآیند طراحی و تعامل میان ایده و فرم در آثار معماری، نیازمند تحلیل سیستماتیک و بازشناسی علمی است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی ضرورت و نقش کانسپت در فرآیند طراحی معماری و بررسی چگونگی تأثیر آن بر عینیت ‌بخشی فرم کالبدی، سعی دارد چارچوبی نظری و کاربردی برای بهره‌ گیری مؤثر از ایده و کانسپت در طراحی ارائه نماید. این مطالعه بر پایه ‌ی رویکرد توصیفی–تحلیلی و تحلیل محتوا انجام شده است. داده ‌ها از منابع علمی داخلی و بین ‌المللی، مطالعات پیشین و نمونه ‌های برجسته معماری جمع ‌آوری شده و جایگاه ایده و کانسپت در مدل ‌های فرآیند طراحی و روش ‌های خلق ایده مورد تحلیل دقیق قرار گرفته است. نتایج نشان می ‌دهد کانسپت به‌ عنوان نقطه آغاز ایده ‌پردازی و چارچوب مفهومی، واسطه ‌ای مؤثر میان تفکر انتزاعی و شکل ‌دهی کالبدی است. بهره‌ گیری نظام ‌مند از روش ‌های خلق ایده شامل قیاسی، الگوواره ‌ای، منطقی و نظری، فرآیند طراحی را به سمت فرم‌ هایی با انسجام عملکردی، معنایی و بصری هدایت می ‌کند. همچنین، توجه همزمان به ابعاد مفهومی و عینیت ‌بخشی فرم، آموزش طراحی معماری را بهبود می ‌بخشد و قابلیت انتقال دانش طراحی را ارتقاء می ‌دهد. کانسپت و ایده، عناصر بنیادین و عملیاتی در فرآیند طراحی معماری هستند که امکان پیوند میان تفکر انتزاعی، تحلیل محیط و شکل ‌دهی فرم کالبدی را فراهم می ‌آورند. پژوهش حاضر بر لزوم توجه همزمان به ابعاد نظری و عینی کانسپت در آموزش و اجرای طراحی معماری تأکید می ‌کند.

کلمات کلیدی : ایده کانسپت فرآیند طراحی معماری عینیت ‌بخشی فرم روش ‌های خلق ایده آموزش طراحی