بازطراحی محیط‌ های آموزشی برای ارتقای سلامت روان: دیدگاه‌های روان‌شناختی و معماری

بازطراحی محیط‌ های آموزشی برای ارتقای سلامت روان: دیدگاه‌های روان‌شناختی و معماری

مهسا محمد نوربخش لنگرودی1 محسن قاسمی2

1) گروه معماری، واحد بم، دانشگاه آزاد اسلامی، بم، ایران
2) گروه معماری، واحد بم، دانشگاه آزاد اسلامی، بم، ایران -

کد IOI مقاله : AACH-AABDGD
محل انتشار : هفتمین کنفرانس بین المللی و هشتمین کنفرانس ملی عمران، معماری، هنر و طراحی شهری(8iccacs.ir)
چکیده :
    چكيده مقدمه: سلامت روان دانش‌آموزان به‌عنوان عاملی کلیدی در موفقیت تحصیلی و بهزیستی، تحت تأثیر محیط‌های آموزشی قرار دارد. طراحی این محیط‌ها، از جمله نور طبیعی، فضاهای سبز و آکوستیک، می‌تواند نقش مهمی در کاهش استرس و بهبود عملکرد شناختی ایفا کند. هدف: این پژوهش با هدف بررسی تأثیر طراحی محیط آموزشی بر سلامت روان دانش‌آموزان انجام شد تا نقش عناصر طراحی در کاهش استرس، اضطراب و ارتقای خلق‌وخو و تمرکز تحلیل شود. روش تحقیق: پژوهش از رویکرد ترکیبی (کمی و کیفی) بهره برد. داده‌های کمی از 100 دانش‌آموز با استفاده از پرسشنامه‌های استاندارد و ابزارهای محیطی جمع‌آوری و با رگرسیون چندگانه و تحلیل واریانس (ANOVA) تحلیل شد. داده‌های کیفی نیز از مصاحبه‌ها و مشاهدات استخراج و با تحلیل مضمون بررسی شدند. یافته‌های پژوهش: رگرسیون چندگانه نشان داد که نور طبیعی (β = -0.35 برای استرس، β = 0.40 برای عملکرد شناختی) و فضاهای سبز (β = -0.30 برای استرس) بیشترین تأثیر را دارند، با R² = 0.62–0.70. تحلیل ANOVA تفاوت معنی‌داری بین مدارس بهینه (استرس M = 18.2) و سنتی (M = 32.8) تأیید کرد (F = 72.12–92.34, p < .001). آکوستیک و چیدمان تأثیر کمتری داشتند. نتیجه‌گیری: طراحی بهینه محیط آموزشی، ابزاری استراتژیک برای حمایت از سلامت روان و یادگیری است و بازنگری در طراحی مدارس سنتی را ضروری می‌سازد.

کلمات کلیدی : واژه‌هاي كليدي طراحی محیط آموزشی سلامت روان نور طبیعی فضاهای سبز آکوستیک دانش‌آموزان رگرسیون چندگانه anova