خوانش اگزیستانسیالیستی فیلم ابدیت و یک روز ساخته (تئو آنجلوپولوس)

علی گرجیان¹ حسین اردلانی²

1) دانشجوی کارشناسی ارشد فلسفه هنر،واحد تهران مرکزی ،دانشگاه ازاد اسلامی ،تهران،ایران.Email:
2) دانشیار گروه فلسفه هنر ،واحد همدان،دانشگاه آزاد اسلامی،همدان، ایران.Email:

کد IOI مقاله : AACH-AABHFH
محل انتشار : هفتمین کنفرانس بین المللی و هشتمین کنفرانس ملی عمران، معماری، هنر و طراحی شهری(8iccacs.ir)
چکیده :
    سینمای تئو آنجلوپلوس، فیلم‌ساز نامدار یونانی، همواره به‌عنوان سینمایی اندیشمندانه و شاعرانه شناخته شده که با اتکا به فضاسازی، تعلیق و زمان‌مندی خاص، به واکاوی تجربه انسانی در مواجهه با جهان، تاریخ و مرگ می‌پردازد. در این میان، فیلم ابدیت و یک روز (۱۹۹۸) نقطه عطفی در کارنامه اوست که نه‌تنها فرم روایی مینیمالیستی و تصویرپردازی متأملانه‌اش مورد توجه قرار گرفته، بلکه مضامین آن در بستری اگزیستانسیالیستی نیز قابل واکاوی‌اند. مسئله محوری این پژوهش، تحلیل اگزیستانسیالیستی این فیلم است؛ بدین معنا که چگونه مفاهیمی چون تنهایی، اضطراب، مواجهه با مرگ، گسست از تاریخ و پرسش از معنای زندگی، در ساختار درونی و بیرونی اثر بازتاب یافته‌اند. پرسش اصلی مقاله آن است که: چگونه ابدیت و یک روز در قالب فرم سینمایی و روایت بصری، مفاهیم اگزیستانسیالیستی را به تصویر می‌کشد و از این رهگذر چه نوع مواجهه‌ای با هستی و مرگ را پیشنهاد می‌دهد؟ این پرسش با تأکید بر مؤلفه‌های نظری اگزیستانسیالیسم همچون مفهوم بودن-در-جهان ، زمان اصیل ، اضطراب وجودی و اصالت فردی مورد بررسی قرار می‌گیرد. روش تحقیق در این مقاله، تحلیل محتوا با رویکرد فلسفی است. ابتدا مفاهیم بنیادین اگزیستانسیالیسم با ارجاع به آراء فیلسوفانی چون هایدگر، سارتر و کامو، و از دل منابع مکتوب در دسترس در ایران معرفی می‌شود. سپس با اتکا به این چارچوب نظری، به تحلیل سکانس‌های کلیدی، فضای فرمی، زبان بصری، و نقش حافظه و زمان در ساختار روایی فیلم پرداخته خواهد شد. نتیجه‌گیری پژوهش حاکی از آن است که ابدیت و یک روز نه‌تنها در سطح مضمون، بلکه در ساحت فرمی نیز بازتابی عمیق از جهان‌بینی اگزیستانسیالیستی است. آنجلوپلوس از طریق تأخیر در روایت، حذف علّیت‌های کلاسیک، و ترکیب تصویر با سکوت، وضعیت انسانی را در تقابل با بی‌معنایی، مرگ و تاریخ معلق به نمایش می‌گذارد. فیلم، مخاطب را به درنگی اگزیستانسیال فرا می‌خواند و در نهایت با تأکید بر ساحت زیستن در لحظه، امکان معنا را در مواجهه فرد با خود و دیگری بازمی‌سازد.

کلمات کلیدی : اگزیستانسیالیسم تئو آنجلوپلوس اضطراب وجودی زمان اصیل ابدیت و یک روز