(مطالعه تطبیقی دو منبرآسمانه‌دار مسجد جامع نائین و مسجد گوهرشاد از منظر ساختار و آرایه‌ها متعلق به سده هشتم و نهم ه.ق)

(مطالعه تطبیقی دو منبرآسمانه‌دار مسجد جامع نائین و مسجد گوهرشاد از منظر ساختار و آرایه‌ها متعلق به سده هشتم و نهم ه.ق)

رویا اقبالی1 مژگان خیرالهی ازناوله2

1) دانشجو مقطع کارشناسی‌ارشد، دانشکده هنر، دانشگاه بیرجند،
2) استادیار دانشکده هنر، دانشگاه بیرجند،

کد IOI مقاله : AACH-AACCAA
محل انتشار : هفتمین کنفرانس بین المللی و هشتمین کنفرانس ملی عمران، معماری، هنر و طراحی شهری(8iccacs.ir)
چکیده :
    مطالعات بسیاری بر جنبه‌های مختلف منابر شامل مباحث تاریخی و زیبایی‌شناسانه انجام شده است. در میان این نمونه‌ها، منبر مسجد جامع نایین نیز به عنوان نمونه‌ای برجسته در پژوهش‌های محققان مورد بررسی قرار گرفته است. این منبر متعلق به دوره ایلخانی بوده و نمونه‌ی کاملی از هنرهای چوبی این دوره به شمار می‌آید. این منبر دارای ساختار فرمی ویژه‌ای است که در ایران تنها دو نمونه مشابه دیگر از آن وجود دارد. این دو نمونه عبارتند از منبر مسجد گوهرشاد و منبر معاصر مسجد ایرانیان هامبورگ آلمان، که در حال حاضر در موزه هنرهای ملی ایران نگهداری می‌شود. منبرهای نایین و گوهرشاد به لحاظ تاریخی بسیار به یکدیگر نزدیک هستند. منبر گوهرشاد متعلق به دوره تیموری است و با اختلاف یک سده نسبت به منبر نایین ساخته شده است. با این وجود، منبر گوهرشاد به دلایل مختلف، مانند عدم دسترسی کامل به آن و نیز منابع کافی، به صورت جامع و کامل بررسی نشده است. به همین دلیل، در این پژوهش، منبر نایین به عنوان مبنا قرار گرفته و مطالعه تطبیقی بر روی منبرهای نایین و گوهرشاد انجام شده است. این پژوهش تلاش دارد تا با مقایسه این دو منبر، ویژگی‌های مشترک و متفاوت آنها را شناسایی و تحلیل نماید و به درک بهتری از هنرهای چوبی و نقش آنها در معماری اسلامی دوره‌های ایلخانی و تیموری دست یابد.

کلمات کلیدی : دوره ایلخانی دوره تیموری منبر منبرآسمانه‌دار چوب