بررسی تطبیقی مؤلفه‌های معماری بومی و سازگاری با اقلیم در سکونتگاه‌های حاشیه تالاب بندرانزلی

بررسی تطبیقی مؤلفه‌های معماری بومی و سازگاری با اقلیم در سکونتگاه‌های حاشیه تالاب بندرانزلی

مهدی بخشعلی‌پور آبکنار1

1) دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی معماری،‌دانشگاه ازاد اسلامی واحد رشت،

کد IOI مقاله : AACH-AAEAHZ
محل انتشار : هفتمین کنفرانس بین المللی و هشتمین کنفرانس ملی عمران، معماری، هنر و طراحی شهری(8iccacs.ir)
چکیده :
    معماری بومی، بازتاب عینی تعامل میان انسان و محیط پیرامون، در بستر شرایط اقلیمی خاص و محدودیت‌های طبیعی شکل گرفته است. مناطق ساحلی پیرامون تالاب بندرانزلی در استان گیلان، به دلیل قرارگیری در اقلیم خزری مرطوب، بارندگی فراوان، رطوبت بالا، خاک‌های رسی و نوسانات فصلی سطح آب، الگوهای منحصربه‌فردی از سکونت و ساخت‌وساز را پدید آورده‌اند. این پژوهش با هدف تحلیل تأثیر شرایط اقلیمی و زیست‌محیطی بر شکل‌گیری معماری بومی در این نواحی، به شیوه‌ای توصیفی–تحلیلی و بر پایه مطالعات میدانی در سکونتگاه‌هایی مانند آبکنار و بشمن انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که ساکنان این مناطق، با بهره‌گیری از مصالح در دسترس نظیر چوب، نی و الیاف گیاهی و استفاده از راهکارهای بوم‌سازگار همچون ساخت خانه‌ها بر روی کرسی، بام‌های شیب‌دار، ایوان‌های نیمه‌باز و بازشوهای وسیع، توانسته‌اند به سازگاری مؤثر با اقلیم مرطوب و مخاطرات طبیعی از جمله سیلاب‌ها دست یابند. همچنین، جانمایی مناسب بناها با توجه به جهت باد و تابش، بهره‌گیری از تهویه طبیعی، و به‌کارگیری فضاهای نیمه‌باز به ارتقای آسایش حرارتی در این مناطق کمک کرده است. معماری بومی تالاب انزلی، افزون بر پاسخ‌گویی به چالش‌های محیطی، بازتابی از فرهنگ محلی و دانش سنتی در بهره‌برداری هوشمندانه از منابع طبیعی است و می‌تواند الگویی معتبر برای طراحی پایدار در مناطق دارای اقلیم مشابه به‌شمار رود.

کلمات کلیدی : معماری بومی مناطق ساحلی ‌ بندر انزلی تالاب انزلی اقلیم