بررسي تطبیقی نقش گونه گون مار در ادبیات شفاهی، شاهنامه فردوسی و اتاق آبی سهراب

بررسي تطبیقی نقش گونه گون مار در ادبیات شفاهی، شاهنامه فردوسی و اتاق آبی سهراب

محبوبه دولت آبادی1

1) کارشناس ارشد رشته پژوهش هنر

کد IOI مقاله : AACH-AAEZBE
محل انتشار : هفتمین کنفرانس بین المللی و هشتمین کنفرانس ملی عمران، معماری، هنر و طراحی شهری(8iccacs.ir)
چکیده :
    در تحقیق حاضر به منظور بررسی نقش گونه گون مار، ابتدا به تعاریف مار، مار در جهان و ایران پرداخته و به مفاهیم مرتبط با مار اشاره می کند. این پایان نامه کوشیده است به تجزیه و تحلیل و تفسیر نقش مار بپردازد. هدف این پایان نامه بررسی و تجزیه و تحلیل نقش مار و تفسیر آن از منظر نماد و رمزشناسی در هنر و ادبیات است که تکیه گاه این تجزیه و تحلیل و چهارچوب نظری کارکردگرایی مالینوفسکی و تفسیرگرایی کلیفورد گیرتز و اشاعه گرایی کلارک ویسلر بوده است. روش گردآوری اطلاعات این پایان نامه با استفاده از مطالعات میدانی و به شکل مصاحبه و مشاهده مشارکتی فعال بوده است و از روش کتابخانه ای و فیش برداری و اسناد تنظیم گردیده است. سپس به بررسی تحلیلی نقش مار پرداخته و آن را با توجه به معانی و مفاهیم فرهنگی و جایگاه آن در میان جوامع و شاهنامه ی فردوسی و اتاق آبی سهراب مورد بررسی قرار داده است. در انتها نقش مار را از لحاظ نماد، نشانه، اسطوره و تمثیلات مورد تحلیل قرار می دهد و نتایج حاصل از تحقیق نشان می دهد که مار در اکثر جوامع اغلب چهره ای منفی، اهریمنی، پلید و حیله گر و... داشته است اما در کنار این نگاه منفی مار توانسته نماد و نشانی از خیر و برکت، عقل، نامیرایی، قدرت، سلامت و ... از خود بر جای گذارد. در نظر سهراب، مار رمز آفرینش است. نیش مار جان بخش است و گزیدن مار نوازش گر. اما در شاهنامه فردوسی مار نشانه پلیدی و تباهی است.

کلمات کلیدی : مار ضحاک نماد فرهنگ هنر ادبیات شفاهی