اصول طراحی محیط های سازگار با نیازهای حسی و رفتاری کودکان اوتیسم
اصول طراحی محیط های سازگار با نیازهای حسی و رفتاری کودکان اوتیسم
ماندانا ولی پور اقدم1 آریا کبیری زاد2 سعید سعادتی3
1) استاد دانشگاه،گروه معماری،دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال،تهران،ایران،
2) دانشجوی کارشناسی، گروه معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران،
3) دانشجوی کارشناسی، گروه معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران،
کد IOI مقاله
:
AACH-ABABZB
محل انتشار :
هفتمین کنفرانس بین المللی و هشتمین کنفرانس ملی عمران، معماری، هنر و طراحی شهری(8iccacs.ir)
چکیده :
کودکان دارای اختلال طیف اوتیسم بدلیل تفاوت های بنیادین در پردازش محرکهای حسی ، الگوهای رفتاری تکرار شونده و چالش های مرتبط با تنظیم هیجانی نیازمند محیط هایی هستند که بتوانند از طریق اهداف هدفمند ، بار حسی محیط را کاهش داده و فرصت تجربه فضایی ایمن و قابل پیش بینی را برای آنها فراهم آورد.
طراحی محیط های سازگار با نیازهای این گروه از کودکان ، نه تنها مستلزم شناخت دقیق ویژگیهای مغز ، رفتار آنهاست، بلکه نیاز به درک عمیق از اصول روانشناسی محیطی ، علوم شناختی و معماری انسان محور دارد. معماری بعنوان یک حرفه و دانش با ایجاد محیط فیزیکی برای تسهیل عملکردهای خاص و بر انگیختن رفتار مورد نظر در ارتباط است .
هدف این پژوهش ، تبیین اصول ، راهبردها و مولفه های طراحی فضاهایی است که با و یژگیهای حسی و رفتاری کودکان اوتیسم همخوانی داشته باشد و بتواند تعامل ، آرامش و تمرکز آنها را تقویت کند . در این راستا ابتداء با مرور نظام مند ادبیات پژوهش ، مهمترین محرکهای محیطی شامل نور ، رنگ ، صوت ، بو ، بافت ، چیدمان و سازماندهی فضایی مورد تحلیل قرار گرفت.
سپس الگوهای پردازش حسی کودکان اوتیسم ، از جمله بیش پاسخ دهی و کم پاسخ دهی حسی ، حساسیت به صداها و نورهای شدید ، نیاز به فضاهای خلوت و قابل کنترل و اهمیت ساختار فضایی قابل پیش بینی بررسی شد.
نتایج پژوهش نشان مید هد که اتخاذ رویکرد انسان محور و مبتنی بر درک تفاوتهای حسی – رفتاری کودکان اوتیسم ، میتواند کیفیت فضاهای آموزشی ، درمانی ، توانبخشی و بازی را بطور چشم گیری بهبود بخشد.
کلمات کلیدی : کودکان اوتیسم روانشناسی محیطی تعامل اجتماعی معماری حسی