معماری روایت‌محور آینده‌نگر: تبیین راهبردهای فضایی مبتنی بر سناریونویسی چندمعیاره در مراکز میراث ادبی ایران؛ در راستای طراحی موزه و مرکز علمی-فرهنگی حکمت و ادبیات پارسی (سرای سخن ایران)

معماری روایت‌محور آینده‌نگر: تبیین راهبردهای فضایی مبتنی بر سناریونویسی چندمعیاره در مراکز میراث ادبی ایران؛ در راستای طراحی موزه و مرکز علمی-فرهنگی حکمت و ادبیات پارسی (سرای سخن ایران)

علیرضا جباری زاده‌گان1 عطیه عطاران2 مبینا اسدی3 تیام شریف‌نیا4 الهه عابدینی5 مانلی ستوده6 رعنا غلامرضائی7

1) مدرس و دانشجو دکتری معماری، گروه معماری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. (نویسنده مسئول)، E-Mail:
2) دانشجو کارشناسی معماری، گروه معماری، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3) دانشجو کارشناسی معماری، گروه معماری، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
4) دانشجو کارشناسی معماری، گروه معماری، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
5) دانشجو کارشناسی معماری، گروه معماری، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
6) دانشجو کارشناسی معماری، گروه معماری، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
7) دانشجو کارشناسی معماری، گروه معماری، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

کد IOI مقاله : AACH-ABCADC
محل انتشار : هفتمین کنفرانس بین المللی و هشتمین کنفرانس ملی عمران، معماری، هنر و طراحی شهری(8iccacs.ir)
چکیده :
    مراکز میراث ادبی ایران به‌عنوان فضاهای فرهنگی معاصر، با چالش‌هایی نظیر عدم پویایی فضا، محدود شدن روایت به نمایش گذشته و ناتوانی در پاسخ‌گویی به تحولات آینده مواجه‌اند. تغییر الگوهای تجربه مخاطب، گسترش شیوه‌های نوین روایت و نقش روزافزون فناوری، ضرورت بازنگری در رویکردهای طراحی این مراکز را برجسته کرده است. مسئله اصلی پژوهش حاضر آن است که چگونه می‌توان با بهره‌گیری از رویکردی آینده‌نگر، فضاهای میراث ادبی را به محیط‌هایی پویا، روایت ‌محور و تطبیق ‌پذیر تبدیل کرد که توان مواجهه با آینده‌های محتمل را داشته باشند. هدف این پژوهش، تبیین راهبردهای کاربردی مبتنی بر سناریونویسی جهت شکل‌دهی به معماری روایت‌محور آینده‌نگر در مراکز میراث ادبی ایران است. این پژوهش از نوع تحقیقات کیفی و مبتنی بر تحلیل اسنادی، آینده‌پژوهی و سناریونویسی چند معیاره و از منظر روش شناسی تحلیلی - تفسیری می‌باشد. در این فرآیند، پیشران‌های اثرگذار بر آینده مراکز میراث ادبی شناسایی شد و بر اساس عدم‌ قطعیت‌های کلیدی، مجموعه‌ای از سناریوهای محتمل آینده تدوین و تحلیل گردید. سپس پیامدهای فضایی هر سناریو استخراج و به‌صورت تطبیقی بررسی شد .یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که معماری این مراکز باید از الگوهای ایستا فاصله گرفته و بر انعطاف‌پذیری فضایی، لایه‌مندی روایت و تقویت نقش مخاطب به‌عنوان کنشگر فعال تأکید کند. طراحی فضاهای ماژولار، امکان بازپیکربندی روایت و پیش‌بینی چارچوب‌های سازگار با تغییرات فناورانه، از مهم‌ترین راهبردهای پیشنهادی هستند. نتایج پژوهش بیانگر آن است که به‌کارگیری سناریونویسی چندمعیاره در فرآیند طراحی، زمینه شکل‌گیری معماری‌ای پویا و معنادار را فراهم می‌کند که می‌تواند ضمن حفظ پیوند با میراث ادبی، پاسخ‌گوی آینده‌های متنوع و محتمل در حوزه‌های فرهنگی و اجتماعی باشد.

کلمات کلیدی : مرکز میرات ادبی معماری آینده‌نگر معماری روایت محور سناریونویسی