آسیب‌شناسی کف‌سازی پیاده‌روهای شهری در ایران: مقایسه تطبیقی مصالح رایج با استانداردهای کتاب سبز

آسیب‌شناسی کف‌سازی پیاده‌روهای شهری در ایران: مقایسه تطبیقی مصالح رایج با استانداردهای کتاب سبز

مهدی کاظمی جروکانی1 سید معین خدایی2

1) کارشناسی ارشد طراحی شهری
2) کارشناسی ارشد مدیریت دولتی

کد IOI مقاله : AACH-ABCBFK
محل انتشار : هفتمین کنفرانس بین المللی و هشتمین کنفرانس ملی عمران، معماری، هنر و طراحی شهری(8iccacs.ir)
چکیده :
    مقدمه: کف‌سازی پیاده‌روها، به عنوان نزدیک‌ترین عنصر شهری به عابر پیاده، نقش تعیین‌کننده‌ای در ایمنی، آسایش، زیبایی و هویت فضاهای شهری ایفا می‌کند. با وجود اهمیت این موضوع، پیاده‌روهای بسیاری از شهرهای ایران با مشکلات عدیده‌ای در زمینه انتخاب مصالح نامناسب، اجرای غیراصولی و دوام پایین مواجه هستند. هدف: این مقاله با محوریت کتاب «پیاده‌روسازی و پیاده‌راه‌سازی» (جلد هفدهم کتاب سبز ۱۴۰۰)، به آسیب‌شناسی کف‌سازی پیاده‌روهای شهری در ایران و مقایسه تطبیقی مصالح رایج با استانداردهای مطرح شده در این کتاب می‌پردازد. روش: مقاله با رویکرد تحلیلی تطبیقی، ابتدا معیارهای فنی و استانداردهای کف‌سازی را از کتاب استخراج کرده (مقاومت در برابر نیروهای نقطه‌ای، غیرلغزندگی، دوام، زیبایی، قابلیت تعمیر)، سپس هر یک از مصالح رایج (آجر، بتن، سنگ، موزاییک، آسفالت) را بر اساس این معیارها ارزیابی و با وضعیت موجود در شهرهای ایران مقایسه می‌کند. یافته‌ها: کتاب با تأکید بر نیروهای عظیم نقطه‌ای وارد بر کف پیاده‌رو (مقایسه فشار پاشنه کفش ۷۰ کیلوگرمی با چرخ کامیون ۲۰ تنی)، بر ضرورت انتخاب مصالح با مقاومت فشاری بالا (حدود ۵۰ کیلوگرم بر سانتی‌متر مربع) تأکید می‌کند. آجر رسی به دلیل زیبایی، سهولت تعمیر، جذب حرارت و نفوذپذیری، به عنوان گزینه برتر معرفی شده است. بررسی وضعیت موجود نشان می‌دهد که مهم‌ترین آسیب‌های کف‌سازی در ایران عبارتند از: ۱) انتخاب مصالح صرفاً بر اساس قیمت و بدون توجه به معیارهای فنی، ۲) اجرای غیراصولی زیرسازی و عدم رعایت جزئیات (درزها، لبه‌ها، شیب‌بندی)، ۳) استفاده از مصالح لغزنده (سنگ صیقلی، موزاییک صاف) در فضاهای عمومی، ۴) عدم توجه به نیازهای گروه‌های خاص (نابینایان، معلولین) در انتخاب بافت و رنگ مصالح، و ۵) نبود طرح جامع کف‌سازی در سطح شهری و پراکندگی و آشفتگی بصری. نتیجه‌گیری: فاصله قابل توجهی بین استانداردهای مطرح شده در کتاب و وضعیت موجود کف‌سازی پیاده‌روها در ایران وجود دارد. برای کاهش این فاصله، نیازمند بازنگری در فرآیند انتخاب مصالح، الزام به رعایت ضوابط فنی در اجرا، تدوین طرح‌های جامع کف‌سازی شهری، و ارتقای دانش فنی مجریان و ناظران هستیم.

کلمات کلیدی : عمران شهری مدیریت اجرایی مصالح ساختمانی کف‌ سازی پیاده‌ رو کیفیت اجرا استانداردهای فنی نگهداشت شهری طرح‌ های توسعه عمرانی