بلاياي طبيعي و اثرات آن بر توسعه پايدار شهرها

بلاياي طبيعي و اثرات آن بر توسعه پايدار شهرها

بابك آزادگان1

1) دانشجوی کارشناسی ارشد سلامت و رفاه اجتماعی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی،

کد IOI مقاله : AACH-ABCEZA
محل انتشار : هفتمین کنفرانس بین المللی و هشتمین کنفرانس ملی عمران، معماری، هنر و طراحی شهری(8iccacs.ir)
چکیده :
    چكيده ایران به‌عنوان سرزمینی که در پهنه‌ای از تنوع اقلیمی، زمین‌ساختی و مخاطرات طبیعی گسترده شده، همواره بستر وقوع بلایا بوده است؛ بلایایی که در حافظه فرهنگی جامعه ایرانی نه صرفاً به‌منزله گسست، بلکه به‌مثابه آزمونی برای سنجش توانمندی، همبستگی و تداوم حیات جمعی معنا یافته‌اند. این پژوهش با هدف تبیین اثرات بلایای طبیعی بر ابعاد گوناگون توسعه پایدار شهرها انجام شده و می‌کوشد نسبت میان آسیب‌پذیری شهری، آمایش سرزمین و ظرفیت‌های تاب‌آوری اجتماعی را بازخوانی کند. روش تحقیق مبتنی بر رویکرد توصیفی–تحلیلی و مرور نظام‌مند متون علمی، اسناد برنامه‌ریزی و مطالعات موردی داخلی و بین‌المللی است و تحلیل‌ها با تمرکز بر سطوح فروملی انجام گرفته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که بلایای طبیعی فراتر از تخریب کالبدی و زیرساختی، پیامدهای عمیقی بر اقتصاد شهری، انسجام اجتماعی و پایداری محیط‌زیست برجای می‌گذارند و این پیامدها در بستر ضعف آمایش سرزمین و ناهماهنگی نهادی تشدید می‌شوند. در عین حال، نقش مجامع محلی و کنشگران بی‌چشم‌داشت که با احساس مسئولیت تاریخی، امانت توسعه را برای نسل‌های آینده پاس می‌دارند، در کاهش آثار بحران و تسریع فرآیند بازتوانی برجسته است. تحلیل فرهنگی نتایج نشان می‌دهد که شیب اجتماعی فرهنگ ایرانی، از رهگذر معنا‌بخشی به رنج و تحمل‌پذیر ساختن بلایا، امکان تسکین جمعی و بازیافت از ورطه بحران را فراهم آورده است. نتیجه‌گیری پژوهش بر ضرورت گذار از رویکرد واکنشی به رویکردی پیشگیرانه و تاب‌آور تأکید دارد؛ گذاری که مستلزم تلفیق مدیریت ریسک در برنامه‌ریزی راهبردی شهری، تقویت آمایش سرزمین، ارتقای سرمایه اجتماعی و هم‌افزایی نهادهای عمومی، تخصصی و جامعه محلی برای تحقق توسعه‌ای پایدار، متوازن و آینده‌نگر است.

کلمات کلیدی : بلایای طبیعی مدیریت بحران توسعه پایدار شهری تطبیق اجتماعی فروملی