طراحی محیط‌های درمانی کودک‌محور با بهره‌گیری از فناوری‌های رباتیک

طراحی محیط‌های درمانی کودک‌محور با بهره‌گیری از فناوری‌های رباتیک

زهرا میرزایی1 دکتر محمد رحمانی قصبه2

1) دانشجو کارشناسی ارشد،دانشکده معماری، دانشگاه شهاب دانش قم،
2) عضو هیأت علمی دانشگاه شهاب دانش ، دانشکده معماری، دانشگاه شهاب دانش

کد IOI مقاله : AACH-ABFDCB
محل انتشار : هفتمین کنفرانس بین المللی و هشتمین کنفرانس ملی عمران، معماری، هنر و طراحی شهری(8iccacs.ir)
چکیده :
    طراحی محیط‌های درمانی کودک‌محور از جمله موضوعات مهم در معماری سلامت است که به‌طور مستقیم با کیفیت تجربه درمانی، کاهش اضطراب و ارتقای رفاه روانی کودکان در بیمارستان‌ها ارتباط دارد. در سال‌های اخیر، پیشرفت فناوری‌های هوشمند و رباتیک زمینه‌های جدیدی را برای بازاندیشی در نحوه سازمان‌دهی و تجربه فضاهای درمانی فراهم کرده است. پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش فناوری‌های رباتیک در ارتقای کیفیت محیط‌های درمانی کودک‌محور و ارائه چارچوبی مفهومی برای ادغام این فناوری‌ها در طراحی معماری بیمارستان‌های کودکان انجام شده است. روش پژوهش از نوع کیفی و مبتنی بر تحلیل محتوای منابع نظری و مطالعات پیشین در حوزه معماری درمانی، طراحی کودک‌محور و تعامل انسان–ربات است. در این راستا، مؤلفه‌های کلیدی تعامل میان کودک، ربات و محیط استخراج و در قالب یک مدل مفهومی سامان‌دهی شدند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که ادغام مؤلفه‌هایی نظیر پایش هوشمند رفتار، تنظیم‌پذیری حسی محیط، میانجی‌گری کالبدی ربات‌ها و سازوکارهای بازخورد داده‌محور می‌تواند به شکل‌گیری محیط‌هایی پاسخ‌گو و انطباق‌پذیر منجر شود که قادرند متناسب با نیازهای ادراکی و هیجانی کودک عمل کنند. همچنین، سناریوی فضایی تعامل کودک و ربات در بخش‌های مختلف بیمارستان نشان می‌دهد که حضور ربات‌ها می‌تواند به‌عنوان عاملی هدایتگر در افزایش خوانایی فضایی، کاهش تنش‌های روانی و تقویت تجربه بازی‌محور در فرآیند درمان ایفای نقش کند. بر این اساس، پژوهش حاضر بر ضرورت اتخاذ رویکردی میان‌رشته‌ای در طراحی بیمارستان‌های کودکان تأکید می‌کند؛ رویکردی که در آن معماری، فناوری‌های هوشمند و اصول روان‌شناسی محیط در تعامل با یکدیگر قرار می‌گیرند تا محیطی حمایتی، ایمن و تجربه‌محور برای کودکان فراهم شود. نتایج این مطالعه می‌تواند به‌عنوان مبنایی نظری برای توسعه الگوهای نوین طراحی محیط‌های درمانی کودک‌محور با بهره‌گیری از فناوری‌های رباتیک مورد استفاده قرار گیرد.

کلمات کلیدی : طراحی کودک‌محور معماری فضاهای درمانی بیمارستان کودکان فناوری‌های رباتیک ربات‌های خدماتی در بیمارستان تعامل کودک و ربات