نقش سکوت بصری در کاهش بار شناختی کاربران در فضاهای معماری داخلی

نقش سکوت بصری در کاهش بار شناختی کاربران در فضاهای معماری داخلی

علی اکبری1

1) دانشجوی کارشناسی ارشد معماری گرایش معماری-معماری،دانشگاه ازاد اسلامی معماری و شهرسازی،واحد تهران غرب،ایران

کد IOI مقاله : AACH-ABFHGZ
محل انتشار : هفتمین کنفرانس بین المللی و هشتمین کنفرانس ملی عمران، معماری، هنر و طراحی شهری(8iccacs.ir)
چکیده :
    در دهه‌های اخیر، فضاهای معماری داخلی به‌واسطه افزایش عناصر تزئینی، تنوع رنگی، تراکم مصالح، نورپردازی‌های متنوع و حضور هم‌زمان نشانه‌های بصری، در بسیاری از موارد با نوعی پیچیدگی ادراکی مواجه شده‌اند. اگرچه پیچیدگی بصری می‌تواند در برخی شرایط موجب غنای فضایی و جذابیت زیبایی‌شناختی شود، اما افزایش کنترل‌نشده محرک‌های دیداری ممکن است ظرفیت پردازش ذهنی کاربران را درگیر کرده و موجب افزایش بار شناختی، خستگی ذهنی، کاهش تمرکز و تشدید تنش محیطی شود. در این میان، مفهوم «سکوت بصری» به‌عنوان راهبردی در طراحی داخلی مطرح می‌شود که از طریق کاهش عناصر غیرضروری، ایجاد نظم ادراکی، کنترل رنگ، نور، بافت، مبلمان و نشانه‌های بصری، امکان تجربه فضایی آرام‌تر و خواناتر را فراهم می‌کند. هدف این پژوهش بررسی نقش سکوت بصری در کاهش بار شناختی کاربران در فضاهای معماری داخلی است. روش پژوهش حاضر از نوع مروری-تحلیلی بوده و با اتکا بر منابع نظری در حوزه روان‌شناسی محیطی، نظریه بار شناختی، نظریه بازیابی توجه، نظریه بازیابی استرس و مطالعات مرتبط با پیچیدگی و آشفتگی بصری انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که سکوت بصری می‌تواند از طریق کاهش بار شناختی بیرونی، افزایش خوانایی فضایی، تقویت تمرکز، کاهش آشفتگی ادراکی و ایجاد حس آرامش، کیفیت تجربه کاربر را در فضاهای داخلی ارتقا دهد. با این حال، سکوت بصری به معنای حذف کامل محرک‌ها نیست، بلکه نوعی سامان‌دهی آگاهانه و کنترل‌شده عناصر دیداری برای دستیابی به تعادل میان سادگی، معنا و کیفیت فضایی است.

کلمات کلیدی : سکوت بصری بار شناختی معماری داخلی پیچیدگی بصری روان‌شناسی محیطی آرامش فضایی