بازتعریف پل در شهر اسلامی؛ تبیین مفهوم پل‌فضا در ساختار شهری اصفهان (مطالعه تطبیقی پل خواجو و سی‌وسه‌پل)

بازتعریف پل در شهر اسلامی؛ تبیین مفهوم پل‌فضا در ساختار شهری اصفهان (مطالعه تطبیقی پل خواجو و سی‌وسه‌پل)

آرزو موذن اصفهانی1 شیرین طغیانی خوراسگانی22

1) 1- دانشجوی دکتری شهرسازی، گروه شهرسازی، مرکز تحقیقات گردشگری،معماری و شهرسازی، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی،اصفهان،ایران
2) 2- استادیار گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران.

کد IOI مقاله : AACH-ABGGEG
محل انتشار : هفتمین کنفرانس بین المللی و هشتمین کنفرانس ملی عمران، معماری، هنر و طراحی شهری(8iccacs.ir)
چکیده :
    در شهر اسلامی دوره صفوی، فضاهای شهری واجد ماهیتی چندلایه هستند که در آن مرز میان زیرساخت، فضا و کنش اجتماعی تضعیف می‌شود. پل‌های تاریخی اصفهان، به‌ویژه پل خواجو و سی‌وسه‌پل، نمونه‌هایی از این وضعیت هستند که در آن‌ها عملکرد ارتباطی با تولید تجربه فضایی و شکل‌گیری تعاملات اجتماعی تلفیق شده است. پژوهش حاضر با هدف بازتعریف مفهوم پل در شهر اسلامی، به تبیین مفهوم پل‌فضا و تحلیل تطبیقی این دو نمونه می‌پردازد. روش تحقیق توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر مطالعه موردی تطبیقی است. داده‌ها به‌صورت اسنادی گردآوری شده و با تحلیل محتوای کیفی در سه بعد کالبدی–فضایی، ادراکی–معنایی و اجتماعی–عملکردی بررسی شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که پل‌ها علاوه بر نقش ارتباطی، به‌عنوان فضاهای تولیدکننده معنا، حافظه جمعی و تعامل اجتماعی عمل می‌کنند. در این میان، پل خواجو به دلیل پیچیدگی فضایی و تنوع عملکردی، نسبت به سی‌وسه‌پل ظرفیت بالاتری در تولید فضای جمعی دارد. در نهایت، پل‌فضا به‌عنوان گونه‌ای از فضای شهری در شهر اسلامی معرفی می‌شود که در آن زیرساخت، ادراک و اجتماع در هم تنیده شده و به تولید حیات شهری منجر می‌شوند.

کلمات کلیدی : پل‌فضا شهر اسلامی تولید فضا حیات جمعی اصفهان صفوی پل خواجو سی‌وسه‌پل