راهکارهای نوین شهر 15 دقیقه‌ای برای تحقق ارتقای کیفیت زندگی شهری

راهکارهای نوین شهر 15 دقیقه‌ای برای تحقق ارتقای کیفیت زندگی شهری

بهاره حقانی1

1) دانشجوی کارشناسی ارشد طراحی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان/خوراسگان

کد IOI مقاله : AACH-ABHZCD
محل انتشار : هفتمین کنفرانس بین المللی و هشتمین کنفرانس ملی عمران، معماری، هنر و طراحی شهری(8iccacs.ir)
چکیده :
    رشد سریع شهرنشینی در دهه‌های اخیر چالش‌های متعددی در ساختار فضایی و عملکردی شهرها ایجاد کرده است که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به افزایش ترافیک، آلودگی هوا، گسترش پراکنده شهری و نابرابری در دسترسی به خدمات اشاره کرد. این مسائل تأثیر مستقیمی بر کیفیت زندگی شهروندان داشته و ضرورت بازنگری در رویکردهای برنامه‌ریزی شهری را برجسته ساخته است. در این میان، الگوی «شهر ۱۵ دقیقه‌ای» به عنوان یکی از رویکردهای نوین برنامه‌ریزی شهری با تأکید بر دسترسی محلی به خدمات و کاهش وابستگی به خودرو مطرح شده است. هدف پژوهش حاضر بررسی راهکارهای مبتنی بر این الگو در ارتقای کیفیت زندگی شهری و تبیین سازوکارهای تأثیرگذاری آن بر ابعاد مختلف زندگی شهری است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی–تحلیلی است و داده‌های مورد نیاز از طریق مطالعات اسنادی و کتابخانه‌ای شامل مقالات علمی، گزارش‌های سازمان‌های بین‌المللی و منابع تخصصی حوزه برنامه‌ریزی شهری گردآوری شده است. همچنین برای بررسی ابعاد اجرایی این رویکرد، تجربه شهر پاریس به عنوان نمونه‌ای شاخص در پیاده‌سازی الگوی شهر ۱۵ دقیقه‌ای مورد تحلیل قرار گرفته است. در مرحله تحلیل، با بهره‌گیری از روش تحلیل کیفی و تطبیقی، مؤلفه‌های اصلی این الگو شامل مجاورت، تراکم، تنوع کاربری و همه‌جاگستری استخراج و ارتباط آن‌ها با شاخص‌های کیفیت زندگی شهری بررسی شد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که تحقق اصول شهر ۱۵ دقیقه‌ای از طریق کاهش زمان سفرهای روزمره، توسعه حمل‌ونقل پایدار، افزایش سرزندگی فضاهای عمومی، تقویت تعاملات اجتماعی و کاهش نابرابری‌های فضایی می‌تواند به طور قابل توجهی کیفیت زندگی شهری را ارتقا دهد. تجربه پاریس نیز نشان می‌دهد توسعه مسیرهای دوچرخه، محدودسازی تردد خودروها، تقویت خدمات محله‌محور و بازآفرینی فضاهای عمومی نقش مهمی در تحقق این رویکرد دارند. در مجموع، الگوی شهر ۱۵ دقیقه‌ای چارچوبی مؤثر برای حرکت به سوی شهرهای انسان‌محور، پایدار و زیست‌پذیر فراهم می‌کند.

کلمات کلیدی : شهر 15 دقیقه ای کیفیت زندگی شهری دسترسی پذیری پیاده مداری