نوآوری‌های معاصر در بومی سازی فناوری‌های ساختمانی با تمرکز بر پایداری و هویت فرهنگی در معماری معاصر

نوآوری‌های معاصر در بومی سازی فناوری‌های ساختمانی با تمرکز بر پایداری و هویت فرهنگی در معماری معاصر

نفیسه دشتبان1 حدیث سهیلی2 حسن ابراهیمی‌اصل3

1) کارشناسی ارشد رشته معماری، دانشگاه غیرانتفاعی سلمان، مشهد، ایران،
2) کارشناسی ارشد رشته معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد جلفا، جلفا، ایران،
3) 3- استادیار گروه معماری، واحد بین‌المللی جلفا، دانشگاه آزاد اسلامی، جلفا، ایران،

کد IOI مقاله : AACZ-AAEZHD
محل انتشار : پنجمین کنفرانس بین المللی مقاوم سازی لرزه ای(5icst.ir)
چکیده :
    پیشرفت فناوری‌های ساختمانی در دهه‌های اخیر، تحولات چشم‌گیری را در عرصه معماری ایران رقم زده و موجب رشد کیفیت ساخت، افزایش بهره‌وری و ارتقاء فرصت‌های نوآورانه در این بخش شده است. با این وجود، ورود بسیاری از فناوری‌های نوین بدون ملاحظه جدی شرایط اقلیمی، بستر فرهنگی و الزام‌های هویتی معماری ایرانی، چالش‌هایی همچون کاهش هویت بومی، ناپایداری محیط ساخته‌شده و ناکارآمدی اجرایی را به دنبال داشته است. این پژوهش با هدف تحلیل انتقادی رویکردها و معیارهای انتخاب و بومی‌سازی فناوری‌های ساختمانی متناسب با الگوهای معماری ایرانی و در پاسخ به نیازهای پایداری و حفظ هویت معاصر، به روش ترکیبی (مروری-تحلیلی و تطبیقی) انجام شده است. ابتدا مبانی نظری مرتبط با بومی‌سازی فناوری، شاخص‌های پایداری و تجربیات جهانی و ایرانی مرور گردید. سپس با بهره‌گیری از تحلیل نمونه‌های موفق داخلی و خارجی و تدوین جدول تطبیقی، چالش‌ها و فرصت‌های موجود واکاوی شد. نتایج بررسی‌ها نشان می‌دهد که شرایط بومی، معیارهای اقلیمی، ارزش‌های فرهنگی و سازوکارهای سیاست‌گذاری، نقشی اساسی در انتخاب و تحقق موفق فناوری‌های نوین دارند. بر این اساس، مدل مفهومی پنج مرحله‌ای برای ارزیابی و بومی‌سازی فناوری‌های ساختمانی ارائه گردید که شامل: شناسایی فناوری‌های بالقوه، تعیین معیارهای بومی، ارزیابی تطبیقی، تدوین فرآیند بومی‌سازی و رفت و برگشت‌های اصلاحی است. پژوهش تأکید می‌کند که تدوین راهبردهای اجرایی بر پایه پژوهش و توسعه محلی، آموزش تخصصی، حمایت‌های قانونی و اقتصادی و نیز الگوپذیری از فرهنگ و اقلیم می‌تواند زمینه تحقق یک معماری پایدار، نوآور و هویت‌مدار را فراهم سازد. دستاوردهای این پژوهش ضمن پر کردن خلأ نظری و عملی در حوزه بومی‌سازی، می‌تواند مورد استفاده معماران، سیاست‌گذاران و پژوهشگران برای ارتقاء کیفیت و هویت معماری معاصر ایران قرار گیرد.

کلمات کلیدی : بومی سازی فناوری فناوری‌های ساختمان معماری ایران معماری پایدار نوآوری معماری هویت فرهنگی