شتاب بخشی به نوسازی بافت های فرسوده و مقاوم سازی لرزه ای ساختمان های ناپایدار در پروژه های عمرانی ( راهکار اجرایی حل مسئله مناطق محروم با رویکرد مشارکت مردمی)

شتاب بخشی به نوسازی بافت های فرسوده و مقاوم سازی لرزه ای ساختمان های ناپایدار در پروژه های عمرانی ( راهکار اجرایی حل مسئله مناطق محروم با رویکرد مشارکت مردمی)

سید محمد رضازاده1

1) دکترای تخصصی برنامه ریزی شهری از دانشگاه شهید بهشتی تهران کارشناس ارشد رسمی نظارت بر پروژه های عمرانی، وزارت راه و شهرسازی جمهوری اسلامی ایران، شرکت بازآفرینی شهری ایران

کد IOI مقاله : AACZ-AAFHDE
محل انتشار : پنجمین کنفرانس بین المللی مقاوم سازی لرزه ای(5icst.ir)
چکیده :
    امروزه، در بافت‌های فرسوده نگاه ویژه و نخستین هدف، حفظ جان ساکنین این بافت ها در برابر زلزله است. ایجاد فضاهای شهری مناسب، ایجاد پاتوق های شهری،تعریض معابر و دیگر اقدامات کالبدی در اولویت بعدی قرار دارند. لیکن اولین و مهمترین اولویت ضروری در این بافت ها شتاب بخشی به نوسازی و مقاوم سازی لرزه ای ساختمان های ناپایدار است. چنانچه در ساخت و سازها مقررات ملی و کنترل ساختمان رعایت گردد حتی در زلزله‌های با ریشتر بالا میزان تخریب و همچنین مرگ انسان‌ها به شدت کاهش می‌یابد. از اینرو تنها جریانی که می‌تواند در نوسازی بافت های فرسوده در مناطق محروم مؤثر باشد مردمی‌سازی و مشارکت ساکنان و مالکان با سرمایه‌گذاران و سازندگان و انبوه‌سازان در پروژه های عمرانی است. با استفاده از رویکرد همگرایی شهری و مشارکت مردمی از ظرفیت، تخصص و توانمندی گروه های جهادی،داوطلب و ایثارگر برای نوسازی و مقاوم سازی ساختمان های ناپایدار و ایجاد پیوند و حلقه اتصال و همبستگی اجتماعی ساکنان مناطق محروم با مسئولان به شکل چهره به چهره، ضمن آگاهی از ضرورت شتاب بخشی به نوسازی بناهای فرسوده ،آمادگی لازم جهت مشارکت با سازندگان و توسعه گران را پیدا می کنند. رویکرد مردمی‌سازی از طریق شناسایی رابطان و کنشگران نوسازی و بهره‌گیری از پتانسیل‌های تسهیلگران در سطح محلات، آموزش و اعزام تسهیلگران به مناطق محروم ،آگاهی‌رسانی و اعتمادسازی توسط تسهیلگران در محلات، ایجاد شبکه همکاری میان دخیلان نوسازی و پایش و رصد برنامه نوسازی در مناطق محروم از طریق ستادهای بازآفرینی، از جمله راهکارهای اولیه در زمینه شتاب بخشی به برنامه های نوسازی و مقاوم سازی بافت های فرسوده و ناپایدار به شمار می‌آید. اعمال بسته‌های تشویقی شهرسازانه توسط شهرداری‌ها،جبران تخفیفات شهرداری‌ها توسط دولت،کاهش زمان صدور پروانه ساختمانی، بهره‌مندی از کلیه امتیازات و مشوق‌های پیش بینی شده در قانون جهش تولید مسکن، تخصیص به موقع تسهیلات ارزان قیمت بر اساس پیشرفت فیزیکی پروژه های عمرانی، مطالبه‌گری و مشارکت مردمی در پروژه ها و استفاده از فناوری‌های نوین در ساخت و سازها، از راهکارهای اجرایی شتاب بخشی به امر نوسازی و مقاوم سازی لرزه ای واحدهای مسکونی در این بافت ها هستند. نتایج این پژوهش نشان می دهد که ایمن‌سازی، نوسازی و مقاوم سازی سقف‌های لرزان در پروژه های عمرانی مناطق محروم جزو الزامات ضروری در سیاست‌های نوسازی و نهضت ملی مسکن هستند. تسهیل سرمایه گذاری و ایجاد نظام انگیزشی مناسب ساکنان، مالکان و مستغلات و بخش عمومی، دولتی و خصوصی ، انتظام بخشی نهادی و سازمانی در تأمین و تولید مسکن ، ظرفیت سازی و توانمند سازی کنشگران، بهبود کیفیت سکونت و مسکن فقرا ، شفاف سازی فرآیندها و ایجاد نظام یکپارچه پایش و ارزیابی، از جمله پیشنهادات راهبردی برای حل مسئله محرومیت و تحقق نوسازی و مقاوم سازی بافت های فرسوده و ناپایدار در پروژه های عمرانی مطرح شده است.

کلمات کلیدی : نوسازی بافت فرسوده مقاوم سازی حل مسئله محرومیت زدایی مشارکت مردمی