بلاياي طبيعي و اثرات آن بر توسعه پايدار شهرها

بلاياي طبيعي و اثرات آن بر توسعه پايدار شهرها

بابک آزادگان1

1) دانشجوی کارشناسی ارشد سلامت و رفاه اجتماعی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران

کد IOI مقاله : AACZ-AAGZAH
محل انتشار : پنجمین کنفرانس بین المللی مقاوم سازی لرزه ای(5icst.ir)
چکیده :
    این پژوهش با هدف شناسایی و تحلیل اثرات بلایای طبیعی بر ابعاد گوناگون توسعه پایدار شهرها انجام شد. روش تحقیق مبتنی بر رویکرد توصیفی‌ـ‌تحلیلی و مرور نظام‌مند متون علمی و مطالعات موردی داخلی و بین‌المللی بود. داده‌ها از منابع کتابخانه‌ای، اسناد برنامه‌ریزی شهری و گزارش‌های ارزیابی خطر استخراج و به‌صورت کیفی تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که بلایای طبیعی نه‌تنها موجب تخریب کالبدی و زیربنایی شهرها می‌شوند، بلکه اثرات عمیقی بر اقتصاد شهری، ساختار اجتماعی و محیط‌زیست برجای می‌گذارند. الگوهای مشاهده‌شده بیانگر رابطه مستقیم میان ضعف در آمایش سرزمین، فرسودگی بافت‌های شهری، و افزایش آسیب‌پذیری است. همچنین، سرمایه اجتماعی و مشارکت نهادی نقش تعیین‌کننده‌ای در کاهش شدت پیامدها و تسریع فرآیند بازتوانی دارند. تحلیل موارد مطالعاتی حاکی از آن بود که حفاظت از منابع طبیعی و بهره‌گیری از راهبردهای معماری پایدار می‌تواند ظرفیت شهرها را در برابر بلایا افزایش دهد. نتیجه‌گیری کلی پژوهش بر ضرورت گذار از رویکرد واکنشی به رویکرد پیشگیرانه و تاب‌آور تأکید دارد که نیازمند تلفیق مدیریت ریسک در برنامه‌ریزی راهبردی شهری، ایجاد پایگاه داده مکانی به‌روز، تدوین استانداردهای ساخت‌وساز مقاوم، و ارتقای آموزش و مشارکت مردمی است. این تحول نه‌تنها اثرات منفی بحران‌ها را کاهش می‌دهد، بلکه مسیر توسعه‌ای ایمن، متوازن و پایدار را برای شهرها هموار می‌سازد. اجرای چنین راهبردی مستلزم همکاری هماهنگ نهادهای عمومی، تخصصی و جامعه محلی است.

کلمات کلیدی : بلایای طبیعی توسعه پایدار شهری تاب‌آوری شهری آمایش سرزمین مدیریت ریسک