تحلیل همزمان اثر متقابل سن و جنسیت رانندگان بر شدت تصادفات با استفاده از مدل تعاملی رگرسیون لجستیک (مطالعه موردی: شهر رشت)

تحلیل همزمان اثر متقابل سن و جنسیت رانندگان بر شدت تصادفات با استفاده از مدل تعاملی رگرسیون لجستیک (مطالعه موردی: شهر رشت)

علی خرم سلیماندارابی1 پیام دهقان زاده ساحی2 مجتبی شمس مسجدی3

1) کارشناس ارشد عمران گرایش راه و ترابری -
2) دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری -
3) کارشناس ارشد عمران گرایش برنامه ریزی حمل و نقل -

کد IOI مقاله : AACZ-AAHHZE
محل انتشار : پنجمین کنفرانس بین المللی مقاوم سازی لرزه ای(5icst.ir)
چکیده :
    تصادفات ترافیکی یکی از چالش‌های اساسی ایمنی شهری در ایران محسوب می‌شوند و شناخت دقیق عوامل مؤثر بر شدت آن‌ها، گامی کلیدی در برنامه‌ریزی برای کاهش تلفات جاده‌ای به شمار می‌رود. در این میان، ویژگی‌های فردی رانندگان از جمله سن و جنسیت به عنوان متغیرهای انسانی بنیادین، نقش تعیین‌کننده‌ای در احتمال وقوع و شدت تصادفات دارند. هدف اصلی این پژوهش، تحلیل همزمان و تعاملی اثر سن و جنسیت رانندگان بر شدت تصادفات شهری با استفاده از مدل آماری رگرسیون لجستیک ترتیبی تعاملی است. داده‌های تحقیق شامل اطلاعات ۷٬۷۹۹ تصادف شهری ثبت‌شده در شهر رشت طی سال ۱۴۰۳ می‌باشد. شدت تصادف به سه سطح خسارتی، جرحی و فوتی طبقه‌بندی گردید و متغیرهای سنی در چهار بازه (۰–۲۰، ۲۱–۴۰، ۴۱–۶۰ و ۶۱–۸۰ سال) در نظر گرفته شدند. متغیرهای جنسیت (مرد و زن) و تعامل آن‌ها با سن به مدل اضافه شدند تا اثرات ترکیبی این دو ویژگی انسانی بر شدت تصادف تحلیل شود. نتایج آماری نشان داد که افزایش سن به‌طور معناداری با افزایش احتمال تصادفات شدیدتر همراه است. همچنین، جنسیت مرد اثر مثبتی بر احتمال وقوع تصادفات جرحی و فوتی دارد. در بررسی اثر متقابل، مشخص شد که در گروه‌های سنی بالاتر، شدت تصادف در میان مردان به‌طور قابل توجهی بیشتر از زنان است. به‌ویژه، در گروه سنی ۶۰ تا ۸۰ سال، احتمال وقوع تصادفات فوتی در مردان حدود ۱.۸ برابر زنان برآورد گردید. بر اساس یافته‌ها، می‌توان نتیجه گرفت که سیاست‌های ایمنی ترافیک باید با توجه به تفاوت‌های سنی و جنسیتی طراحی شوند. آموزش‌های ویژه برای رانندگان مسن‌تر، کنترل دقیق‌تر رفتار رانندگی مردان جوان و بهره‌گیری از فناوری‌های کمکی در خودروها برای کاهش خطاهای انسانی می‌تواند در بهبود ایمنی جاده‌ای شهر رشت مؤثر واقع شود. نتایج این مطالعه می‌تواند مبنای تصمیم‌گیری‌های مدیریتی و تدوین استراتژی‌های کاهش تلفات ترافیکی در شهرهای مشابه قرار گیرد.

کلمات کلیدی : شدت تصادف سن رانندگان جنسیت رگرسیون لجستیک ترتیبی ایمنی ترافیک شهر رشت