تحلیل اثرات تغییرات اقلیمی بر سازه‌ها و زیرساخت‌های عمرانی

تحلیل اثرات تغییرات اقلیمی بر سازه‌ها و زیرساخت‌های عمرانی

قاسم درویشی1

1) کارشناس عمران حوزه معاونت خدمات شهری شهرداری شیراز،

کد IOI مقاله : AACZ-AAKAGD
محل انتشار : پنجمین کنفرانس بین المللی مقاوم سازی لرزه ای(5icst.ir)
چکیده :
    تغییرات اقلیمی به عنوان یکی از بزرگترین چالش‌های قرن حاضر، با تغییر الگوهای دما، بارش و افزایش فراوانی و شدت رویدادهای حدی، تهدیدی جدی برای پایداری و ایمنی سازه‌ها و زیرساخت‌های عمرانی به شمار می‌رود. این دارایی‌های حیاتی بر اساس داده‌های اقلیمی گذشته طراحی شده‌اند و در برابر شرایط متغیر آینده آسیب‌پذیر هستند. این مقاله با هدف تحلیل نظام‌مند و جامع اثرات متعدد تغییرات اقلیمی بر انواع سازه‌ها و زیرساخت‌ها و همچنین تبیین راهکارهای سازگاری و افزایش تاب‌آوری آن‌ها انجام شده است. این پژوهش با اتکا بر روش توصیفی-تحلیلی و با مطالعه گسترده منابع معتبر علمی شامل مقالات پژوهشی داخلی و خارجی، پایان‌نامه‌ها، گزارش‌های نهادهای معتبر بین‌المللی و اسناد ملی، به گردآوری و تحلیل داده‌ها پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که تغییرات اقلیمی از طرق مختلفی بر زیرساخت‌ها تأثیر می‌گذارد: افزایش دما منجر به تنش‌های حرارتی و کاهش ظرفیت باربری مصالح می‌شود؛ تغییرات در رژیم بارش، خطر سیلاب و فرسایش پی‌ها را افزایش می‌دهد؛ افزایش سطح آب دریاها، زیرساخت‌های ساحلی را غرقاب و در معرض نفوذ آب شور قرار می‌دهد؛ و تشدید رویدادهای حدی مانند طوفان‌ها و آتش‌سوزی‌ها، خسارات مستقیم و گسترده‌ای وارد می‌کند. این اثرات باعث کاهش عمر مفید و افزایش هزینه‌های نگهداری می‌شوند، بلکه اختلال در زنجیره تأمین و خدمات ضروری را نیز به دنبال دارند. نتایج این تحلیل مؤید آن است که رویکرد کنونی در طراحی، ساخت و مدیریت زیرساخت‌ها برای مواجهه با این تهدیدات ناکافی است. لازم است بازنگری اساسی در ضوابط و استانداردهای طراحی بر پایه پیش‌بین‌ی‌های اقلیمی آینده صورت پذیرد و راهبردهای سازگاری و تاب‌آوری در قلب برنامه‌ریزی‌های زیرساختی قرار گیرد. سرمایه‌گذاری در فناوری‌های نوین، مصالح مقاوم‌تر و سیستم‌های پایش هوشمند برای تضمین پایداری و ایمنی این دارایی‌ها در بلندمدت امری اجتناب‌ناپذیر است.

کلمات کلیدی : تغییرات اقلیمی سازه‌ها زیرساخت‌های عمرانی تاب‌آوری سازگاری تحلیل اثرات رویدادهای حدی