مقایسه تطبیقی همبستگی آسایش بصری و حس مکان در مناطق سه و شش شهرداری اصفهان

مقایسه تطبیقی همبستگی آسایش بصری و حس مکان در مناطق سه و شش شهرداری اصفهان

مسعود قاسمی1 احمد آقاعبداللهی2 علیرضا احمدی3

1) کارشناس طراحی سازمان زیباسازی شهرداری اصفهان
2) کارشناس فناوری اطلاعات سازمان زیباسازی شهرداری اصفهان
3) کارشناس حمل و نقل و ترافیک معاونت حمل و نقل و ترافیک شهرداری اصفهان

کد IOI مقاله : AACZ-AAKAHA
محل انتشار : پنجمین کنفرانس بین المللی مقاوم سازی لرزه ای(5icst.ir)
چکیده :
    پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه میان دو مؤلفه‌ی اصلی کیفیت محیط شهری یعنی حس مکان و آسایش بصری در دو بافت متفاوت شهر اصفهان انجام شده است. برای سنجش این متغیرها، در هر یک از مناطق سه و شش شهرداری اصفهان تعداد ۲۰۰ پرسشنامه مبتنی بر طیف لیکرت میان شهروندان توزیع گردید. داده‌های حاصل در نرم‌افزار SPSS تحلیل شده و جهت تعیین نوع و شدت رابطه میان متغیرها از آزمون ضریب همبستگی پیرسون استفاده شد. نتایج نشان می‌دهد که در منطقه سه، بافتی تاریخی و هویت‌مند که بر پایه نمادها و عناصر فرهنگی شکل گرفته است، رابطه میان حس مکان و آسایش بصری معنادار نبوده و ضریب همبستگی بسیار پایین به‌دست آمده است. این امر بیانگر آن است که در فضاهای تاریخی، حس مکان عمدتاً از معنا، خاطره و پیوستگی فرهنگی ناشی می‌شود، نه از کیفیت‌های صرفاً دیداری. در مقابل، در منطقه شش ــ بافتی مدرن و تجاری تحت تأثیر توسعه‌های جدید شهری ــ ضریب همبستگی میان دو متغیر بیش از 0.7 بوده و رابطه‌ای قوی و مستقیم مشاهده شده است؛ بدین معنا که افزایش کیفیت بصری فضا، موجب تقویت حس مکان در این محدوده می‌گردد. به‌طور کلی، یافته‌ها نشان می‌دهد که در بافت‌های جدید شهری، آسایش بصری محرک اصلی شکل‌گیری حس مکان است، در حالی‌که در بافت‌های تاریخی، حفظ معنا و هویت مکانی همچنان عنصر پیش‌برنده احساس تعلق به فضا محسوب می‌شود. این تمایز زمینه‌ای، راهنمایی کاربردی برای برنامه‌ریزی شهری اصفهان در جهت ارتقای کیفیت محیطی و حفظ اصالت فرهنگی در دو نوع بافت تاریخی و مدرن فراهم می‌سازد.

کلمات کلیدی : مقایسه تطبیقی آسایش بصری حس مکان مناطق سه و شش شهرداری اصفهان