هویت شهری و پایداری؛ بازخوانی شهر سنتی در چشم‌انداز آینده

هویت شهری و پایداری؛ بازخوانی شهر سنتی در چشم‌انداز آینده

بهرام چم سورکی1

1) استادیار، گروه هنر و معماری، دانشکده فنی مهندسی و هنر، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

کد IOI مقاله : AACZ-AAKZZA
محل انتشار : پنجمین کنفرانس بین المللی مقاوم سازی لرزه ای(5icst.ir)
چکیده :
    در بسیاری از زمینه‌ها، شهر پایدار عمدتاً بر پایداری زیست‌محیطی و حفاظت از منابع طبیعی متمرکز است؛ اما رویه‌های توسعه معاصر، علاوه بر مصرف گسترده زمین و منابع طبیعی و آسیب به زیست‌بوم‌ها، آلودگی و گازهای گلخانه‌ای تولید می‌کنند و در عین حال، پیوندهای اجتماعی، هویت شهری، ارزش‌های فرهنگی و بنیان‌های اقتصادی را نیز تضعیف کرده و کیفیت زندگی را کاهش می‌دهند. این روند در شهرهایی که هنوز الگوهای سنتی زندگی در آن‌ها پابرجاست، تهدیدی مضاعف به شمار می‌آید. این مقاله با این فرض آغاز می‌شود که شهرها می‌توانند نقش مهمی در حرکت به‌سوی آینده‌ای پایدار ایفا کنند، به‌شرط آن‌که به تنوع درونی‌شان توجه شود و از ظرفیت‌ها و ارزش‌های بومی بهره گرفته شود. هدفی راهبردی برای تحقق شهر پایدار که همراه با حفظ و تقویت هویت محلی است. دراین مقاله ابتدا، برداشت‌های رایج از شهرگرایی پایدار به چالش کشیده شده و میزان سازگاری این رویکردها با بسترهای مختلف، به‌ویژه در زمینه‌های اجتماعی و فرهنگی، مورد بررسی قرار می‌گیرد. یافته‌های این بررسی‌ها نشان می‌دهد که تأکید بیشتر بر زمینه‌های محلی و هویت مکانی ضروری است؛ چرا که بسترهای سنتی حاوی دانش ارزشمندی در خصوص تعامل انسان با محیط طبیعی و اجتماعی هستند. نویسنده با بهره‌گیری از دیدگاه‌های تاریخی و معاصر در حوزه شهر پایدار و تحلیل تئوری هویت بومی، بر لزوم اتخاذ نگاهی کل‌نگر در طراحی و برنامه‌ریزی برای شهرهای آینده تأکید می‌کند—نگاهی که بین پایداری زیست‌محیطی و پویایی اجتماعی تعادل برقرار کند.

کلمات کلیدی : شهر پایدار هویت شهری شهر سنتی زمینه‌گرایی