معماری انسان محور در عصر دیجیتال

معماری انسان محور در عصر دیجیتال

سمانه غنی زاده1 آرش محمدی فلاح2

1) دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه معماری، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران
2) استادیار، گروه معماری، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران. نویسندە مسئول

کد IOI مقاله : AACZ-ABCFFC
محل انتشار : پنجمین کنفرانس بین المللی مقاوم سازی لرزه ای(5icst.ir)
چکیده :
    تحولات شتابان فناوری‌های دیجیتال در دهه‌های اخیر، معماری را با تغییرات بنیادینی در فرآیند طراحی، تولید فضا و تجربه زیسته انسان مواجه ساخته است. ابزارهایی چون طراحی پارامتریک، شبیه‌سازی‌های پیشرفته، هوش مصنوعی و سیستم‌های هوشمند، اگرچه ظرفیت‌های نوینی برای بهینه‌سازی و نوآوری فراهم کرده‌اند، اما هم‌زمان پرسش‌های جدی درباره جایگاه انسان، تجربه فضایی و معنا در معماری معاصر مطرح نموده‌اند. در این میان، معماری انسان‌محور به‌عنوان رویکردی انتقادی و راهبردی، تلاش می‌کند نقش انسان را در برابر غلبه منطق فناوری و داده‌محوری بازتعریف کند. هدف این مقاله، تبیین مفهوم معماری انسان‌محور در عصر دیجیتال و بررسی ابعاد نظری، عملی و انتقادی آن است. پژوهش حاضر می‌کوشد نشان دهد که چگونه می‌توان از ظرفیت‌های فناوری دیجیتال در جهت ارتقای کیفیت زندگی، رفاه انسانی و پایداری فضایی بهره گرفت، بدون آن‌که معماری به فناوری‌محوری یا تقلیل انسان به داده فروکاسته شود. روش تحقیق مقاله از نوع توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر مطالعه مروری منابع نظری و نمونه‌های معاصر معماری است. در این راستا، مفاهیم انسان‌محوری، تعامل انسان و فضا، پایداری، رفاه و کیفیت زندگی در بستر دیجیتال بررسی شده و رویکردها و نمونه‌های شاخص معماری انسان‌محور دیجیتال مورد تحلیل قرار گرفته‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که معماری انسان‌محور دیجیتال تنها زمانی محقق می‌شود که فناوری به‌عنوان ابزار و نه هدف تلقی گردد و تصمیمات طراحی بر پایه تلفیق داده‌ها، تجربه زیسته انسان و قضاوت معمارانه شکل گیرد. همچنین مشخص شد که پایداری در این رویکرد، مفهومی چندبعدی است که ابعاد زیست‌محیطی، روانی و اجتماعی را به‌طور هم‌زمان دربر می‌گیرد. در نتیجه، می‌توان گفت معماری انسان‌محور در عصر دیجیتال نه بازگشت به الگوهای پیشین، بلکه تلاشی آگاهانه برای ایجاد تعادل میان پیشرفت فناوری و ارزش‌های انسانی است؛ رویکردی که آینده معماری معاصر را در گرو توجه هم‌زمان به انسان، فناوری و زمینه فرهنگی–اجتماعی می‌داند.

کلمات کلیدی : معماری انسان‌محور معماری دیجیتال تجربه فضایی انسان پایداری و رفاه فناوری‌های نوین