تدوین چارچوبی پویا برای خلق ساختمان‌های انرژی‌صفر با توازن فرم و عملکرد

تدوین چارچوبی پویا برای خلق ساختمان‌های انرژی‌صفر با توازن فرم و عملکرد

مریم حافظی فر1 داود اخوان2

1) استادیار، گروه معماری، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران
2) دانشجوی دکتری، گروه معماری، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران

کد IOI مقاله : AACZ-ABDBAK
محل انتشار : پنجمین کنفرانس بین المللی مقاوم سازی لرزه ای(5icst.ir)
چکیده :
    این پژوهش با هدف بنیادینِ دستیابی به معماری انرژی صفر، به تدوین راهکارهای پارامتریک یکپارچه‌ای می‌پردازد که تضمین‌کننده تحقق این هدف کلیدی در ساختمان‌هاست. در این مسیر، چگونگی تلفیق بهینه‌ی ملاحظات مرتبط با صورت (زیبایی‌شناسی و معنا) و عملکرد (کارایی فنی و عملیاتی) در چارچوب همان راهکارها مورد کاوش قرار می‌گیرد. پرسش اصلی این است: چگونه می‌توان با بهره‌گیری از مدل‌سازی پارامتریک، به راهکارهای طراحی مؤثری دست یافت که به‌طور قطعی به استاندارد انرژی صفر منجر شوند و در عین حال، فضاهایی با کیفیت‌های صوری و عملکردی مطلوب نیز خلق کنند؟ این تحقیق با روشی ترکیبی از تحلیل محتوای نظام‌مند و مدل‌سازی تحلیلی پیش رفته است. ابتدا معیارهای قطعی دستیابی به انرژی صفر در اقلیم‌های مختلف تعریف شد. سپس، با استفاده از مدل‌سازی پارامتریک و بهینه‌سازی چندمعیاره، محدوده‌ای از راهکارهای طراحی که الزامات انرژی صفر را برآورده می‌کنند، تولید و تحلیل شدند. در گام نهایی، این راهکارها با استفاده از ماتریس ارزیابی چندمعیاره، هم بر اساس شاخص‌های کمّی صورت و هم معیارهای عملکردی رتبه‌بندی شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که در میان راهکارهای تضمین‌کننده انرژی صفر، گزینه‌هایی وجود دارند که به‌طور همزمان، امتیاز بالایی در ارتقای کیفیت‌های صوری و عملکردی کسب می‌کنند. برای نمونه، راهکارهای بهینه‌شده‌ای چون تنظیم جهت‌گیری و نسبت سطح به حجم بر مبنای اقلیم، یکپارچه‌سازی سیستم‌های غیرفعال خورشیدی در پوسته، و استفاده از پوسته‌های دو لایه و بام‌های فعال، ضمن برآوردن الزامات انرژی صفر، منجر به بهبود ۴۰ درصدی در جذب نور طبیعی مطلوب و افزایش ۳۰ درصدی در قابلیت‌های عملکردی فضا شدند. این نتیجه نشان می‌دهد که انرژی صفر می‌تواند به عنوان چارچوبی توانمند ساز، راه را برای خلق معماری باکیفیت‌تر در تمام ابعاد هموار نماید. دستاورد نهایی این مقاله، ارائه یک فرآیند طراحی نظام‌مند است که با اولویت دادن مطلق به کاهش مصرف انرژی و رسیدن به توازن انرژی صفر، گامی مؤثر در مسیر پایداری جهانی و نجات کره زمین برداشته، و در عین حال، به غنای ذاتی معماری از طریق تلفیق هوشمندانه صورت و عملکرد می‌پردازد.

کلمات کلیدی : انرژی صفر طراحی پارامتریک صورت و عملکرد بهینه‌سازی راهکارهای یکپارچه پایداری جهانی کاهش مصرف انرژی