بررسی تأثیر آموزش تجربه‌محور بر خلاقیت و حل مسئله در معماری

بررسی تأثیر آموزش تجربه‌محور بر خلاقیت و حل مسئله در معماری

مسعود یوسفی تذکر1 داود اخوان2

1) استادیار، گروه معماری، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران
2) دانشجوی دکتری، گروه معماری، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران

کد IOI مقاله : AACZ-ABDBBB
محل انتشار : پنجمین کنفرانس بین المللی مقاوم سازی لرزه ای(5icst.ir)
چکیده :
    آموزش سنتی معماری به دلیل غفلت از پرورش همزمان خلاقیت و توانایی حل مسئله، با شکاف عمیق میان دانش نظری و مهارت‌های حرفه‌ای مواجه است. این مقاله با هدف ارائه مدلی عملیاتی برای تلفیق وجوه مختلف آموزش تجربه‌محور در معماری تدوین شده است. پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل محتوای جهت‌دار، مبتنی بر چارچوب نظری چرخه یادگیری تجربی کلب انجام پذیرفته است. یافته‌ها به مدلی دو وجهی دست می‌یابند که وجه اول آن، حضور نظام‌مند در محیط‌های واقعی پروژه و کارگاه‌های ساخت برای مواجهه با چالش‌های اجرایی و کسب دانش ضمنی است. وجه دوم، مطالعه عمیق و کالبدشکافی پروژه‌های شاخص معماری شامل واکاوی فرآیند کانسپت‌پردازی، راهکارهای فرمی، سازماندهی پلان و مبانی نظری معماران صاحب‌سبک را الزامی می‌دارد. تلفیق این دو وجه در چارچوب چهارمرحله‌ای تجربه عینی، مشاهده تأملی، مفهوم‌سازی انتزاعی و آزمایشگری فعال، چرخه یادگیری تجربی را تکمیل کرده و به توسعه تفکر واگرا، انعطاف‌پذیری شناختی و توانایی حل مسائل پیچیده طراحی منجر می‌شود. پیاده‌سازی این مدل مستلزم بازتعریف نقش استاد به مثابه منتور(راهبر)، طراحی پروژه‌های درسی با قابلیت اجرای واقعی و تدوین بانک اطلاعاتی از آثار شاخص با تحلیل‌های چندلایه است. نتیجه آن پرورش معمارانی خواهد بود که با تکیه بر گنجینه‌ای از تجربه زیسته و الگوهای تحلیلی، توانایی خلق تجربیات فضایی بدیع و کاربرمحور را دارا هستند. این مدل می‌تواند مبنایی برای بازنگری اساسی در برنامه‌های درسی دانشکده‌های معماری و حرکت به سوی رویکرد تلفیقی و حرفه‌محور باشد.

کلمات کلیدی : آموزش تجربه‌محور خلاقیت معماری حل مسئله چرخه یادگیری کلب تحلیل آثار معماری