تجربه زیسته در فضای عمومی شهری شیراز: باغ عفیفآباد به مثابه آرشیو خاطره جمعی و عامل پیوستگی
تجربه زیسته در فضای عمومی شهری شیراز: باغ عفیفآباد به مثابه آرشیو خاطره جمعی و عامل پیوستگی
امین رستگار دولت آباد1
1) کارشناس ارشد مهندسی معماری و مدرس دانشگاه ملی مهارت استان کهگیلویه و بویراحمد. ایران.
کد IOI مقاله
:
AACZ-ABDZZH
محل انتشار :
پنجمین کنفرانس بین المللی مقاوم سازی لرزه ای(5icst.ir)
چکیده :
این پژوهش به بررسی نقش و کارکرد باغ عفیفآباد شیراز به عنوان یک آرشیو خاطره جمعی و بستری برای تقویت پیوستگی اجتماعی بین نسلی میپردازد. با تلفیق نظریههای پدیدارشناسی فضا ، مکانهای خاطره ، تولید فضا و پایداری اجتماعی، این مطالعه کیفی با رویکرد تفسیری-سازهانگارانه از طریق شش هفته مشاهده مشارکتی، مصاحبه نیمهساختاریافته با ۲۵ نفر و تحلیل اسنادی، به کندوکاو در لایههای معنایی و تجربههای زیسته مرتبط با این باغ تاریخی پرداخته است. یافتههای کلیدی پژوهش نشان میدهد که عناصر کالبدی پایدار باغ، از جمله بنا و درختان کهنسال، به عنوان آرشیوهای فعال حافظه برای نسلهای مسنتر عمل میکنند. با این حال، مداخلات و بازسازیهای مدرن در مقاطعی، حافظه زیسته و تجربیات نسلهای گذشته را تحتالشعاع قرار داده است. شکاف قابل توجهی در حس مکان بین نسلها مشاهده میشود؛ به طوری که نسل ارشد، باغ را با تعلق تاریخی و حس نوستالژیک به یاد میآورد، در حالی که نسل جوان بیشتر بر کارکردهای روزمره و تفریحی آن تمرکز دارد. علاوه بر این، طراحی فضایی کنونی باغ، بهویژه جانمایی نشیمنها به صورت خطی، ظرفیت محدودی برای تسهیل تعاملات تصادفی و معنادار بین نسلی فراهم میآورد. نتایج حاصل از این پژوهش حاکی از آن است که؛ باغ عفیفآباد در وضعیت کنونی، بیشتر به مثابه یک مکان با حافظه حفظشده عمل میکند تا یک مکان فعال در تولید و بازتولید پیوستگی اجتماعی . برای ارتقاء نقش این باغ به فضایی پویا و میاننسلی، پیشنهاد میشود رویکرد مدیریتی از حفظ صرف به سمت میانجیگری فعال بین نسلها و تسهیل اشتراکگذاری خاطرات و تجربیات سوق یابد.
کلمات کلیدی : تجربه زیسته خاطره جمعی حس مکان تعامل بین نسلی باغ عفیفآباد