نقش تکیه‌دولت به‌عنوان فضای جمعی در تبیین مولفه‌های تعاملات اجتماعی در راستای ارتقای مراکز گردهمایی معاصر

نقش تکیه‌دولت به‌عنوان فضای جمعی در تبیین مولفه‌های تعاملات اجتماعی در راستای ارتقای مراکز گردهمایی معاصر

نفیسه دشتبان1 هیرو فرکیش2

1) کارشناسی ارشد رشته معماری، دانشگاه غیرانتفاعی سلمان، مشهد، ایران،
2) 2- دکتری معماری، استادیار، عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی مشهد گروه معماری

کد IOI مقاله : AACZ-ABECAF
محل انتشار : پنجمین کنفرانس بین المللی مقاوم سازی لرزه ای(5icst.ir)
چکیده :
    پژوهش حاضر با تمرکز بر تکیه‌دولت به‌عنوان نمونه‌ای شاخص از فضاهای‌جمعی شهری ایران، به واکاوی نقش این مجموعه در ارتقای کیفیت تعاملات اجتماعی و تقویت مراکز گردهمایی می‌پردازد. با رشد شتابان شهرنشینی، تغییرات گسترده در سبک زندگی و کاهش چشمگیر فضاهای مناسب گردهمایی، شهرهای معاصر ایران با چالش اُفت تعاملات اجتماعی، تضعیف هویت جمعی و کاهش حس‌تعلق مواجه شده‌اند. این روند موجب کاهش تعاملات اجتماعی، افزایش انزوا و بحران هویت‌شهری گشته است. مسئله اصلی پژوهش، شناسایی ویژگی‌ها و مؤلفه‌های کالبدی، عملکردی و اجتماعی مؤثر بر موفقیت تکیه‌دولت به‌عنوان الگویی برای ارتقای فضاهای‌جمعی معاصر است. هدف اصلی این پژوهش، استخراج و معرفی پارامترهای کالبدی و معماری و عملکردی تکیه‌دولت است که موجب پایداری اجتماعی و تقویت پیوندهای فرهنگی در بستر شهری شده‌اند؛ همچنین ارائه الگویی بومی برای بازآفرینی مراکز گردهمایی و تعاملات اجتماعی معاصر مبتنی بر آموزه‌های تجربی فضاهای‌جمعی گذشته است. پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و تحلیل تطبیقی تاریخی، داده‌ها و منابع کتابخانه‌ای را گردآوری و ویژگی‌های کالبدی، عملیاتی و اجتماعی تکیه‌دولت را ارزیابی نموده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که، مؤلفه‌هایی همانند: دسترسی و دعوت‌کنندگی، انعطاف‌پذیری عملکردی و ... ، نقش اساسی در بهبود کیفیت فضاهای‌جمعی و ارتقای سطح تعاملات اجتماعی ایفا می‌کنند. نتیجه پژوهش تأکید می‌کند که الگوبرداری از تجربه تاریخی تکیه‌دولت و ارتقای مؤلفه‌های موفق آن، راهبردی مؤثر برای احیای سرمایه اجتماعی، افزایش مشارکت شهروندی و پایداری فرهنگی در شکل‌گیری فضاهای‌جمعی و مراکز گردهمایی معاصر ایران خواهد بود.

کلمات کلیدی : تعاملات اجتماعی فضاهای‌جمعی معماری مراکز گردهمایی هنر تکیه‌دولت