تحلیل چند سطحی مدل ذهنی نابینایان از کالبد شهری ، چارچوب پیشنهادی برای طراحی فراگیر ، مطالعه ای بر تهران

تحلیل چند سطحی مدل ذهنی نابینایان از کالبد شهری ، چارچوب پیشنهادی برای طراحی فراگیر ، مطالعه ای بر تهران

الهام دهقان مهرجردی1 عاطفه دهقان توران پشتی2 سید مجید نادری3

1) Elham Dehghan Mehrjerdi
2) Atefeh Dehghan Tooran Poshti
3) Seyed Majid Naderi

کد IOI مقاله : AACZ-ABGDDZ
محل انتشار : پنجمین کنفرانس بین المللی مقاوم سازی لرزه ای(5icst.ir)
چکیده :
    این پژوهش با هدف تحلیل چندسطحی مدل ذهنی نابینایان از کالبد شهر تهران و ارائه الگویی برای طراحی شهری فراگیر انجام شد. روش تحقیق آمیخته (اکتشافی–تبیینی) و میان‌رشته‌ای، با استفاده از داده‌های کمی (۳۸۱ پرسشنامه ساختاریافته) و کیفی (۲۸ مصاحبه عمیق، مشاهدات میدانی و نقشه‌برداری شناختی) طراحی گردید. نتایج نشان داد که ادراک فضایی نابینایان عمدتاً بر نشانه‌های چندحسی غیر‌بصری شامل علائم لمسی، شنیداری و بویایی استوار است. کیفیت معابر، پیوستگی مسیرها و وجود تجهیزات ایمنی نقش تعیین‌کننده در افزایش احساس امنیت و تعلق مکانی دارند و در تعامل با حمایت اجتماعی و نگرش مثبت جامعه، تجربه فضایی نابینایان را شکل می‌دهند. مدل تلفیقی ارائه‌شده بیانگر آن است که گذار از رویکرد بصری‌محور به طراحی چندحسی و انسان‌محور شرط اساسی تحقق عدالت فضایی و مشارکت اجتماعی نابینایان است. یافته‌ها علاوه بر غنای نظری، مبنای تدوین استانداردهای بومی و سیاست‌های اجرایی برای ارتقاء کیفیت زندگی نابینایان فراهم می‌کنند.

کلمات کلیدی : نابینایان ادراک فضایی غیر‌بصری تحلیل چندسطحی مدل ذهنی شهری عدالت فضایی