ساختار دانشی و روندهای پژوهشی ساختمان‌های انرژی خالص صفر با تأکید بر تغییرات اقلیمی و تاب‌آوری شهری

ساختار دانشی و روندهای پژوهشی ساختمان‌های انرژی خالص صفر با تأکید بر تغییرات اقلیمی و تاب‌آوری شهری

فائزه اسدپور1 هستی سریری2 امیرحسین شیردل3

1) استادیار، گروه معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران،ایران.
2) دانشجوکارشناسی ارشد معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران،
3) گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

کد IOI مقاله : AACZ-ABGDGA
محل انتشار : پنجمین کنفرانس بین المللی مقاوم سازی لرزه ای(5icst.ir)
چکیده :
    با تشدید پیامدهای تغییر اقلیم و افزایش آسیب‌پذیری شهرها در برابر مخاطرات زیست‌محیطی و انرژی، ساختمان‌های با انرژی صفر خالص (NZEB) به‌عنوان یکی از راهبردهای کلیدی در گذار به توسعه پایدار و تقویت تاب‌آوری شهری، توجه فزاینده‌ای را به خود جلب کرده‌اند. هدف این پژوهش، تحلیل ساختار دانشی و شناسایی روندهای پژوهشی مرتبط با ساختمان‌های (NZEB) در پیوند با تغییر اقلیم و تاب‌آوری شهری از طریق رویکرد کتاب‌سنجی است. بدین منظور، مقالات علمی نمایه‌شده در پایگاه‌های معتبر بین‌المللی استخراج، پالایش و با بهره‌گیری از ابزارهای تحلیل کتاب‌سنجی بررسی شدند. نتایج نشان می‌دهد که تولیدات علمی این حوزه طی سال‌های اخیر رشدی شتابان داشته و تمرکز پژوهش‌ها به‌تدریج از موضوعاتی همچون کاهش مصرف انرژی و بهینه‌سازی عملکرد ساختمان‌ها به سمت مباحثی نظیر خودکفایی انرژی، سازگاری اقلیمی و نقش ساختمان‌ها در ارتقای تاب‌آوری شهری گسترش یافته است. با این حال، تحلیل خوشه‌بندی موضوعی بیانگر غلبه رویکردهای فنی و زیست‌محیطی بر ادبیات پژوهش و توجه کمتر به ابعاد اجتماعی، اقتصادی، نهادی و حکمرانی شهری است. این عدم توازن نشان‌دهنده وجود شکاف‌های پژوهشی معنادار و ضرورت اتخاذ رویکردهای میان‌رشته‌ای در مطالعات آینده است.در مجموع، یافته‌های پژوهش بر اهمیت بازتعریف نقش ساختمان‌های با انرژی صفر خالص به‌عنوان عنصری راهبردی در تقویت تاب‌آوری شهری و مقابله با تغییر اقلیم تأکید دارد و می‌تواند مبنایی برای جهت‌دهی پژوهش‌ها و سیاست‌گذاری‌های آتی در حوزه شهرهای پایدار و کم‌کربن قرار گیرد.

کلمات کلیدی : بهینه‌سازی مصرف انرژی ساختمان‌های انرژی صفر معماری پایدار تاب آوری شهری اقلیم