تحریف‌های شناختی و تجربه حادثه: میانجی‌گری فشار کار و جو ایمنی در تصمیم ناایمن

تحریف‌های شناختی و تجربه حادثه: میانجی‌گری فشار کار و جو ایمنی در تصمیم ناایمن

حامد قبادپور1 قاسم رضائی2

1) گروه مهندسی صنایع، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران
2) گروه مهندسی صنایع، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

کد IOI مقاله : AACZ-ABGEBC
محل انتشار : پنجمین کنفرانس بین المللی مقاوم سازی لرزه ای(5icst.ir)
چکیده :
    تصمیم‌گیری ناایمن کارکنان یکی از علل اصلی حوادث در صنایع پرخطر است، با این حال نقش همزمان عوامل شناختی فردی و سازمانی کمتر بررسی شده است. این تحقیق با هدف بررسی تأثیر تحریف‌های شناختی و تجربه قبلی حوادث بر تصمیم‌گیری ناایمن با میانجی‌گری فشار کاری و جو ایمنی در صنایع نفت، گاز، پتروشیمی و معدن ایران انجام شد. این پژوهش کاربردی و کمی-پیمایشی بر روی ۱۲۰ نفر از کارکنان عملیاتی به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انجام گردید. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه استاندارد ۳۰ گویه‌ای با مقیاس لیکرت ۵ درجه‌ای بود که روایی محتوایی و سازه آن تأیید و پایایی کل با آلفای کرونباخ ۰.۸۹ محاسبه شد. تحلیل داده‌ها با مدل‌سازی معادلات ساختاری و رویکرد حداقل مربعات جزئی در نرم‌افزار SmartPLS انجام گرفت. یافته‌ها نشان داد تحریف‌های شناختی و تجربه قبلی حوادث تأثیر مستقیم مثبت و معنادار بر تصمیم‌گیری ناایمن دارند. فشار کاری به عنوان قوی‌ترین میانجی مثبت و جو ایمنی سازمانی به عنوان قوی‌ترین میانجی منفی عمل کردند. مدل تحقیق ۵۲ درصد از واریانس تصمیم‌گیری ناایمن را تبیین کرد و شاخص‌های برازش برازش عالی مدل را نشان داد. نتیجه‌گیری می‌شود تحریف‌های شناختی و تجربه حوادث از طریق افزایش فشار کاری، تصمیم‌گیری ناایمن را تشدید می‌کنند در حالی که جو ایمنی سازمانی نقش محافظتی دارد؛ بنابراین طراحی مداخلات آموزشی برای کاهش تحریف‌های شناختی و مدیریت فشار کاری به همراه تقویت جو ایمنی می‌تواند به طور مؤثری از بروز تصمیم‌گیری ناایمن در صنایع پرخطر جلوگیری کند.

کلمات کلیدی : تحریف‌های شناختی تجربه قبلی حوادث تصمیم‌گیری ناایمن فشار کاری جو ایمنی سازمانی صنایع پرخطر