نقش کشاورزی شهری در ارتقای معماری پایدار و تاب‌آوری شهرهای آینده

نقش کشاورزی شهری در ارتقای معماری پایدار و تاب‌آوری شهرهای آینده

امیرحسین شیردل1 سحر عطاران2 امیرحسین هراتی مقدم3 سیدحسین سیدموسوی4

1) گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
2) دانشجوی کارشناسی ارشد معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران.
3) دانشجوی کارشناسی ارشد معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران.
4) دانشجوی کارشناسی ارشد معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران.

کد IOI مقاله : AACZ-ABGEHD
محل انتشار : پنجمین کنفرانس بین المللی مقاوم سازی لرزه ای(5icst.ir)
چکیده :
    رشد شتابان جمعیت شهری و محدودیت منابع تجدیدپذیر، بازتعریف رابطه میان محیط ساخته‌شده و طبیعت را به ضرورتی راهبردی تبدیل کرده است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل کتاب‌سنجی روندهای جهانی در حوزه ادغام کشاورزی شهری در معماری پایدار و طراحی زیست‌اقلیمی در بازه زمانی ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۵ انجام شده است. روش تحقیق مبتنی بر تحلیل داده‌های ۲۲۶ مستند علمی استخراج‌شده از پایگاه Web of Science با استفاده از نرم‌افزار VOSviewer است. یافته‌ها نشان داد که ساختار مفهومی این حوزه حول ۵ خوشه اصلی شامل: «چالش‌های اقلیمی و تاب‌آوری»، «فناوری‌های سبز و معماری کم‌انرژی»، «اقتصاد چرخه‌ای»، «حکمرانی شهری و عدالت اجتماعی» و «بازآفرینی شهری» شکل گرفته است. واژگان «پایداری»، «تغییر اقلیم» و «ساختمان سبز» به عنوان عناصر هسته‌ای، نقش ستون فقرات شبکه دانش را ایفا می‌کنند. همچنین تحلیل شبکه هم‌نویسندگی و هم‌استنادی حاکی از وجود هسته‌های پژوهشی تخصصی و اثرگذار است، هرچند پیوندهای همکاری بین‌المللی هنوز به انسجام و بلوغ کامل نرسیده‌اند. نتایج نشان می‌دهد که رویکرد پژوهش‌ها از نگاه صرفاً فنی و کالبدی به سوی دیدگاهی سیستمی و چندبعدی (اجتماعی، اقتصادی و زیست‌محیطی) تحول یافته است. در نهایت، این مطالعه تأکید می‌کند که کشاورزی شهری نه‌تنها یک ابزار طراحی، بلکه زیرساختی حیاتی برای ارتقای تاب‌آوری، امنیت غذایی و کاهش ردپای کربنی در شهرهای آینده محسوب می‌شود و تحقق پتانسیل‌های آن نیازمند تقویت همکاری‌های میان‌رشته‌ای و مطالعات میدانی بلندمدت است.

کلمات کلیدی : کشاورزی شهری معماری پایدار طراحی زیست‌اقلیمی تحلیل کتاب‌سنجی تاب‌آوری شهری