ارزیابی ریسک جانمایی پایانه‌های مسافربری با رویکرد پدافند غیرعامل (مطالعه موردی: پایانه شرق تهران)

ارزیابی ریسک جانمایی پایانه‌های مسافربری با رویکرد پدافند غیرعامل (مطالعه موردی: پایانه شرق تهران)

میثم شرافت1 حسین نیکبخت2 عطیه لاله فر3 شایان حجت پناه4

1) دانشجوي كارشناسي ارشد، مهندسي عمران، مهندسي و مديريت ساخت دانشگاه مهرالبرز
2) دانشجوي كارشناسي ارشد، مديريت پروژه و ساخت دانشگاه مهرالبرز
3) دانشجوي كارشناسي ارشد، مديريت پروژه و ساخت دانشگاه مهرالبرز
4) تدریس یار کارشناسی ارشد مدیریت پروژه و ساخت دانشگاه مهرالبرز

کد IOI مقاله : AACZ-ABGGZA
محل انتشار : پنجمین کنفرانس بین المللی مقاوم سازی لرزه ای(5icst.ir)
چکیده :
    امروزه جانمایی زیرساخت‌های حیاتی شهری به ویژه در کلان‌شهرها، بدون توجه به الزامات پدافند غیرعامل و مدیریت ریسک، می‌تواند پیامدهای جبران‌ناپذیری به همراه داشته باشد. پایانه‌های مسافربری به دلیل تراکم بالای جمعیت شناور، همواره به عنوان اهداف نرم در جنگ‌های نامتقارن مورد توجه قرار گرفته‌اند؛ از این رو، ارزیابی ریسک‌های امنیتی و ارائه راهکارهای پیشگیرانه برای این زیرساخت‌ها ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی، تحلیل و اولویت‌بندی ریسک‌های پایانه مسافربری شرق تهران انجام شده است که با انتقال به کیلومتر ۳ جاده آبعلی، بدون انجام مطالعات کافی پدافند غیرعامل، در همجواری سه منطقه نظامی حساس (با فاصله کمتر از ۱.۵ کیلومتر) قرار گرفته است. این پژوهش با رویکرد کیفی و راهبرد مطالعه موردی انجام شده و داده‌های آن از طریق بررسی گزارش‌های شورای شهر، بازدید میدانی، مصاحبه با رانندگان و مسافران، تحلیل تصاویر ماهواره‌ای و مطالعه اسناد بالادستی جمع‌آوری شده است. ریسک‌های شناسایی‌شده بر اساس معیارهای احتمال، تأثیر، قابلیت کشف، نرخ رشد و اتصال اثر، ارزیابی و سطح‌بندی شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که از میان ۳۲ ریسک شناسایی‌شده، نزدیک به نیمی از آن‌ها در سطح بحرانی قرار دارند. ریسک‌هایی نظیر تأخیر در رسیدن آمبولانس، حمله وحشت و لهیدگی در خروجی، نبود راه فرار دوم و بسته شدن تنها مسیر دسترسی، از جمله مهم‌ترین تهدیدات این پروژه به شمار می‌روند. همچنین فاصله ناایمن پایانه از مناطق نظامی، نبود مسیر دسترسی جایگزین و توپوگرافی ناهموار منطقه، به عنوان عوامل اصلی تشدیدکننده ریسک‌ها شناسایی شده‌اند. در پایان، پاسخ‌های پیشنهادی در سه بازه زمانی کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت ارائه شده است که اجرای آن‌ها می‌تواند بخش قابل‌توجهی از ریسک‌های بحرانی را کاهش دهد؛ هرچند رفع اساسی برخی ریسک‌ها مستلزم تغییر جانمایی پایانه و اتخاذ تصمیمات فرابخشی است.

کلمات کلیدی : مدیریت ریسک پدافند غیرعامل پایانه مسافربری شرق تهران اهداف نرم مطالعه موردي