تحلیل اثر سناریوهای تغییر اقلیم بر رفتار هیدروژئوتکنیکی دشت‌های کشاورزی با استفاده از مدل تلفیقی SWAT-MODFLOW و یادگیری عمیق: ارزیابی تغییرات آبخوان و پتانسیل نشست زمین

تحلیل اثر سناریوهای تغییر اقلیم بر رفتار هیدروژئوتکنیکی دشت‌های کشاورزی با استفاده از مدل تلفیقی SWAT-MODFLOW و یادگیری عمیق: ارزیابی تغییرات آبخوان و پتانسیل نشست زمین

سمیه سیروس پور1

1) ایران، گچساران، دانشگاه جامع علمی کاربردی، مرکز آموزش علمی کاربردی گچساران 2

کد IOI مقاله : AACZ-ABKECG
محل انتشار : پنجمین کنفرانس بین المللی مقاوم سازی لرزه ای(5icst.ir)
چکیده :
    افت مداوم سطح آب‌های زیرزمینی در بسیاری از دشت‌های کشاورزی، علاوه بر کاهش منابع آب قابل بهره‌برداری، موجب تغییر در رفتار هیدروژئوتکنیکی رسوبات آبرفتی و افزایش خطر نشست زمین شده است. هم‌زمان، تغییر اقلیم با ایجاد تغییر در الگوی بارش، افزایش دما و کاهش تغذیه طبیعی آبخوان‌ها، این فرآیند را تشدید می‌کند. ازاین‌رو، ارزیابی هم‌زمان فرآیندهای هیدرولوژیکی، هیدروژئولوژیکی و ژئوتکنیکی برای مدیریت پایدار دشت‌های کشاورزی ضروری است. هدف این پژوهش، تحلیل اثر سناریوهای تغییر اقلیم بر رفتار هیدروژئوتکنیکی یک دشت کشاورزی با استفاده از مدل تلفیقی SWAT-MODFLOW و شبکه عصبی عمیق LSTM است. ابتدا مدل SWAT برای شبیه‌سازی فرآیندهای بارش–رواناب و برآورد تغذیه آبخوان واسنجی شد و سپس خروجی آن به مدل MODFLOW منتقل گردید. در ادامه، تغییرات زمانی سطح آب زیرزمینی با استفاده از مدل LSTM پیش‌بینی شد. همچنین، با استفاده از روابط تحکیم یک‌بعدی، اثر افت سطح آب زیرزمینی بر تغییر تنش مؤثر و پتانسیل نشست زمین ارزیابی شد. نتایج نشان داد تحت سناریوی SSP2-4.5 میزان تغذیه آبخوان نسبت به دوره پایه حدود 17 درصد و تحت سناریوی SSP5-8.5 حدود 31 درصد کاهش می‌یابد. همچنین مدل LSTM با R²=0.96 و RMSE=0.24 m عملکرد مطلوبی در پیش‌بینی تراز آب زیرزمینی داشت. تحلیل هیدروژئوتکنیکی نشان داد که افت مستمر سطح آب زیرزمینی موجب افزایش تنش مؤثر، تراکم تدریجی لایه‌های ریزدانه و افزایش پتانسیل نشست زمین در بخش مرکزی دشت می‌شود. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که تلفیق مدل‌های هیدرولوژیکی، هیدروژئولوژیکی و یادگیری عمیق می‌تواند ابزار مناسبی برای مدیریت پایدار منابع آب زیرزمینی و کاهش مخاطرات ژئوتکنیکی ناشی از تغییر اقلیم باشد.

کلمات کلیدی : تغییر اقلیم رفتار هیدروژئوتکنیکی نشست زمین swat modflow lstm آبخوان منابع آب زیرزمینی