بررسی نقش جنگ های نیابتی در تحولات امنیتی خاورمیانه از منظر حقوق بین الملل

مهشید یراقی اصفهانی¹ هادی نصر اصفهانی²

1) استادیار گروه حقوق بین الملل، دانشکده حقوق و الهیات، دانشگاه شهید اشرفی اصفهانی، اصفهان، ایران
2) دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق بین‌الملل، دانشکده حقوق و الهیات، دانشگاه غیردولتی غیرانتفاعی شهید اشرفی اصفهانی، اصفهان، ایران

کد IOI مقاله : AADH-AAGZHB
محل انتشار : دومین همایش بین المللی پژوهش های نوین در مدیریت، حقوق، علوم انسانی و کارآفرینی(icmlhe.ir/2nd)
چکیده :
    جنگهای نیابتی به عنوان یکی از عوامل اصلی بی ثباتی و ناامنی در خاورمیانه، نقش چشم گیری در تشدید درگیری های مسلحانه و تضعیف حاکمیت دولتها ایجاد کرده و تاثیرات زیادی بر امنیت منطقه ایی و جهانی داشته است. این جنگها باعث گسترش رقابت های جهانی شده و در بازارهای انرژی کشورهای درگیر اختلال ایجاد کرده است. بازیگران خارجی در این جنگها با حمایت از گروه های غیردولتی منافع ژئوپلیتیکی خود را دنبال می کنند بدون آن که مستقیم وارد میدان نبرد شوند. در خاورمیانه مواردی مانند بحران سوریه، جنگ یمن و منازعه در لبنان نمونه های بارز این نوع درگیری ها می باشند. از منظر حقوق بین الملل، این پدیده با اصول بنیادینی همچون منع مداخله در امور داخلی کشورها، احترام به حاکمیت ملی، رعایت حقوق بین الملل بشردوستانه و حق تعیین سرنوشت ملتها در تعارض است. هدف اصلی این مقاله بررسی نقش جنگهای نیابتی در تحولات امنیتی خاورمیانه از منظر حقوق بین الملل و تحلیل میزان تطابق یا تخلف این نوع جنگها با قواعد و اصول حقوق بین الملل و همچنین یافتن راهکارهای حقوقی برای کاهش آثار مخرب این جنگها بر ثبات منطقه میباشد. با توجه به گسترش درگیری های مسلحانه ی نیابتی در امنیت خاورمیانه ، بررسی و تحلیل این جنگها در خاورمیانه و همچنین نقض اصل هایی همچون اصل عدم مداخله و تضعیف حاکمیت کشورها ،تحلیل این پدیده بر خاورمیانه و اینکه آیا حقوق بین الملل میتواند از وقوع این جنگها جلوگیری کند یا نه و همچنین تجاربی که این جنگها در گذشته داشته است ، میتواند از پیشگیری این نوع جنگها جلوگیری کند. این مقاله با استفاده از روش تحلیلی- توصیفی تدوین شده است و یافته ها و نتایج به دست آمده بدین گونه است که جنگهای نیابتی با اصول کلیدی حقوق بین الملل از جمله منع توسل به زور، اصل تعیین سرنوشت و احترام به حاکمیت ملی به شدت در تعارض قرار دارد و در همین راستا نهادهای بین المللی باید تقویت شوند و از تجاربی که در این خصوص بوجود آمده است، استفاده کرد.

کلمات کلیدی : جنگ نیابتی خاورمیانه حقوق بین الملل امنیت منطقه ایی و جهانی حاکمیت ملی گسترش رقابتهای جهانی