کاربرد باکتری‌های همزیست دستگاه گوارش حشرات در توسعه راهکارهای نوین مدیریت آفات و کشاورزی پایدار

سعید عسگری فریمانی¹ لیدا فکرت²

1) دانشجوی سابق کارشناسی ارشد حشره شناسی کشاورزی، گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2) استاد گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

کد IOI مقاله : AADK-AADFBH
محل انتشار : سومین کنگره بین المللی علوم، مهندسی و فن آوری های نو(secongress.com/3rd)
چکیده :
    افزایش نگرانی‌ها در خصوص پیامدهای زیست‌محیطی و سلامت‌محور ناشی از استفاده بی‌رویه از آفت‌کش‌های شیمیایی، توجه پژوهشگران را به راهکارهای زیستی و پایدار در مدیریت آفات معطوف کرده است. یکی از حوزه‌های نوظهور در این زمینه، بررسی نقش میکروارگانیسم‌های همزیست دستگاه گوارش حشرات در تنظیم جنبه‌های مختلف زیست‌شناسی میزبان، از جمله تغذیه، رشد، تولیدمثل، سم‌زدایی و مقاومت به آفت‌کش‌هاست. این مقاله با رویکرد مروری، به بررسی جامع ساختار، عملکرد و کاربرد باکتری‌های همزیست در سیستم گوارشی حشرات پرداخته و نقش آن‌ها را در ارتقای کارایی راهبردهای کنترل زیستی و مدیریت تلفیقی آفات (IPM) تبیین می‌کند. همچنین، فناوری‌های نوین مانند پاراترانسژنی، RNAi، و ویرایش ژن با CRISPR/Cas9 به‌عنوان ابزارهای نویدبخش در بهره‌برداری هدفمند از این همزیست‌ها تحلیل شده‌اند. مطالعات نشان می‌دهند که همزیست‌های میکروبی نه‌تنها در سازگاری فیزیولوژیک و بقاء حشرات مؤثرند، بلکه می‌توانند به‌عنوان اهداف یا واسطه‌هایی جدید در توسعه راهکارهای کم‌خطر، سازگار با محیط‌زیست و بلندمدت در مدیریت آفات به‌کار روند. این مرور با تأکید بر قابلیت‌های فناورانه و چالش‌های پیش‌رو، چشم‌انداز روشنی از کاربرد میکروبیوم حشرات در کشاورزی پایدار ارائه می‌دهد.

کلمات کلیدی : باکتری‌های همزیست مدیریت آفات کشاورزی پایدار کنترل بیولوژیک