راهبردهای مدیریت یکپارچه پسماندهای صنعت فولاد: گذر از چالش به فرصت در چارچوب اقتصاد چرخشی

داود ابراهیمی¹ فاطمه سلیمانی² سیدرضا کراری³

1) کارشناس ارشد مهندسی عمران گرایش مهندسی محیط زیست، دانشگاه پیام نور واحد شیراز، ایران -
2) کارشناس ارشد مهندسی عمران گرایش مهندسی محیط زیست، دانشگاه پیام نور واحد شیراز، ایران -
3) کارشناس ارشد مهندسی عمران گرایش مهندسی حمل و نقل، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، ایران -

کد IOI مقاله : AADK-AAHKHC
محل انتشار : سومین کنگره بین المللی علوم، مهندسی و فن آوری های نو(secongress.com/3rd)
چکیده :
    صنعت فولاد، موتور محرکه اقتصاد صنعتی، با تولید سالانه بیش از ۱.۸ میلیارد تن فولاد خام، یکی از بزرگترین مولدهای پسماند در جهان است. پسماندهای کلیدی مانند سرباره‌ها، گردوغبار کوره قوس الکتریک (EAF) و لجن‌های گالوانیزه، حاوی منابع باارزشی هستند که مدیریت سنتی مبتنی بر حفر-دفع نه تنها یک چالش زیست‌محیطی با ریسک بالای آلودگی خاک و آب است، بلکه به معنای هدررفت عظیم اقتصادی است. این مقاله مروری، با بهره‌گیری از یک رویکرد سیستماتیک و با اتکا به آخرین پیشرفت‌های علمی، چارچوبی یکپارچه برای مدیریت این پسماندها در چارچوب اقتصاد چرخشی ارائه می‌دهد. ما با تجزیه و تحلیل نظام‌مند بیش از ۱۲۰ منبع معتبر، به وضوح نشان می‌دهیم که چگونه فناوری‌های پیشرفته‌ای مانند پیرومتالورژی کم‌مصرف، هیدرومتالورژی انتخابی، و فرآیندهای هیبریدی می‌توانند گردوغبار EAF را به یک معدن شهری برای بازیافت روی (با بازیابی >۹۵٪)، سرباره را به یک کالای راهبردی در صنایع ساخت‌وساز و کشاورزی، و لجن گالوانیزه را به ماده اولیه‌ای برای صنایع شیمیایی تبدیل کنند. این گذار، تنها یک استراتژی زیست‌محیطی نیست، بلکه یک مدل کسب‌وکار سودآور است که می‌تواند با کاهش هزینه‌های عملیاتی ۲۰-۳۰٪، ایجاد جریان‌های درآمدی جدید و بهبود تصویر برند، سهم قابل توجهی در سودآوری پایدار صنعت فولاد ایفا کند. موفقیت این گذار مستلزم همگرایی راهبردهای فنی، اقتصادی و سیاستی است که در این مقاله به تفصیل به آن پرداخته شده است.

کلمات کلیدی : مدیریت پسماند فولاد سرباره فولادسازی گردوغبار کوره قوس الکتریک (eaf dust) لجن گالوانیزه اقتصاد چرخشی بازیافت فلزات توسعه پایدار هیدرومتالورژی پیرومتالورژی ارزیابی چرخه عمر (lca)