تحلیل چندمعیاره ریسک پسا زلزله در شهر قم با رویکرد تاب‌آوری و مدیریت بحران

تحلیل چندمعیاره ریسک پسا زلزله در شهر قم با رویکرد تاب‌آوری و مدیریت بحران

فاطمه محرابی1 محمد مهدی سلیمانی2

1) کارشناسی ارشد مدیریت بحران ، مدرس دانشگاه علمی کاربردی بهارآوران نسترن-
2) دانشجوی کارشناسی عمران، دانشگاه ملی مهارت واحد قم

کد IOI مقاله : AAGF-AAFADA
محل انتشار : نهمین کنفرانس بین المللی پژوهش های کاربردی در علوم و مهندسی(carseconf.com/9th)
چکیده :
    با توجه به افزایش آسیب‌پذیری شهرهای بزرگ در برابر رخدادهای لرزه‌ای، ارزیابی ریسک پسا‌زلزله و شناسایی نقاط بحرانی در راستای بهینه‌سازی مدیریت بحران اهمیت ویژه‌ای دارد. در این پژوهش، شهر قم به عنوان یکی از مراکز پرجمعیت و لرزه‌خیز کشور با استفاده از تحلیل فضایی و تقسیم‌بندی مناطق شهری مورد ارزیابی قرار گرفت. چهار شاخص کلیدی شامل پایایی سازه‌های مسکونی، تراکم جمعیتی، دسترسی معابر و توزیع مراکز خدماتی، درمانی و انتظامی به‌عنوان معیارهای اصلی سنجش ریسک انتخاب شدند. داده‌های مربوط به هر منطقه از منابع آماری رسمی گردآوری و با استفاده از روش‌های مقایسه‌ای، وزن‌دهی و تحلیل ریسک، رتبه‌بندی مناطق شهری انجام شد. نتایج نشان داد که تفاوت‌های چشمگیری در سطح ریسک مناطق وجود دارد و مناطقی با تراکم جمعیتی بالا، کمبود زیرساخت‌های امدادی و بافت‌های فرسوده بیشترین آسیب‌پذیری را دارند. این مطالعه با ارائه نقشه‌ای از اولویت‌های بحرانی، می‌تواند به مدیران شهری، سازمان‌های امدادی و نهادهای تصمیم‌گیر در طراحی و پیاده‌سازی راهبردهای کاهش خطر و ارتقاء تاب‌آوری شهری در برابر زلزله کمک نماید.

کلمات کلیدی : ریسک ریسک پسا زلزله ای مناطق شهری مدیریت بحران