(طراحی معماری بیوفیلیک با بهره‌گیری از مصالح بومی برای اقلیم‌های گرم و خشک و گرم و مرطوب ایران)

سید نیما هاشمی¹ ترمه فرح مرزی² آویده طلایی³

1) دانشجو کارشناسی ارشد معماری گرایش معماری، دانشکده هنر و معماری، واحد تهران غرب دانشگاه آزاد اسلامی،ایران، )
2) دانشجوی کارشناسی‌ارشد، دانشکده هنر و معماری، واحد تهران غرب دانشگاه آزاد اسلامی، تهران،
3) استاد یار گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، واحد تهران غرب دانشگاه آزاد اسلامی،

کد IOI مقاله : AAGF-AAFCGA
محل انتشار : نهمین کنفرانس بین المللی پژوهش های کاربردی در علوم و مهندسی(carseconf.com/9th)
چکیده :
    در طول تاریخ، معماری ایران به گونه‌ای تحول یافته که با شرایط اقلیمی و مقتضیات بومی هر منطقه هم‌خوانی کامل داشته است. پژوهش حاضر به بررسی نقش مصالح بومی و تلفیق اصول طراحی بیوفیلیک در دو اقلیم شاخص ایران گرم و خشک و گرم و مرطوب می‌پردازد. این مقاله به صورت توصیفی تحلیلی، با هدف ارائه راهکارها و تحلیل تطبیقی است که نشان می‌دهد چگونه استفاده هوشمندانه از مصالح ارگانیک و روش‌های سنتی ساخت، می‌تواند در کنار الگوهای بیوفیلیک، موجب افزایش آسایش حرارتی، ارتقای کیفیت زیست‌محیطی و تقویت هویت معماری گردد. در اقلیم گرم و خشک، استفاده از مصالحی چون خشت، گل، آجر و کاهگل به‌واسطه ظرفیت حرارتی بالا، امکان ذخیره و تعدیل دمای درون فضاها را فراهم می‌آورد. همچنین عنصر حیاط مرکزی، حضور آب و گیاه، و بادگیرها در خلق فضاهای بیوفیلیک مؤثرند. در مقابل، اقلیم گرم و مرطوب مبتنی بر بهره‌گیری از مصالح سبکی همچون چوب نخل، بامبو و حصیر است که ضمن افزایش تهویه طبیعی و کاهش جذب حرارت، انعطاف‌پذیری بالایی در فرم و پلان ایجاد می‌کند. آب‌نماها و گیاهان گرمسیری نیز حس تعامل با طبیعت را تقویت می‌کنند. رویکرد بیوفیلیک با تکیه بر استفاده مستقیم و غیرمستقیم از طبیعت، بر ایجاد پیوند حسی، بصری و عملکردی میان کاربر و محیط تأکید دارد و موجب پایداری محیط مصنوع و سلامت روانی ساکنان می‌شود. یافته‌های این تحقیق ضمن ارائه راهکارهای اجرایی برای هر اقلیم، نشان‌دهنده اهمیت احیای معماری بومی و بهره‌گیری از مصالح طبیعی در راستای توسعه پایدار و ارتقای کیفیت زندگی است.

کلمات کلیدی : معماری بیوفیلیک مصالح بومی اقلیم گرم و خشک اقلیم گرم و مرطوب