بررسی اثر پدیده واپاشی بر ناحیه غیر اشباع خاک: مطالعه موردی لُس کلاله تحت رویکرد عددی

بررسی اثر پدیده واپاشی بر ناحیه غیر اشباع خاک: مطالعه موردی لُس کلاله تحت رویکرد عددی

امیرمسعود نادری1 پیمان علیزاده2 وحید بهشتی3

1) کارشناسی ارشد مهندسی عمران-ژئوتکنیک، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران
2) دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی زلزله، گروه مهندسی عمران، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران
3) دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی عمران-ژئوتکنیک، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

کد IOI مقاله : AAGF-ABCEKZ
محل انتشار : نهمین کنفرانس بین المللی پژوهش های کاربردی در علوم و مهندسی(carseconf.com/9th)
چکیده :
    پدیده واپاشی در خاک‌های لسی غیراشباع یکی از مخاطرات جدی ژئوتکنیکی است که می‌تواند نشست‌های ناگهانی و آسیب به پی‌ها را به دنبال داشته باشد. در این پژوهش، برای بررسی دقیق این پدیده در لس کلاله، ابتدا ویژگی‌های ژئوتکنیکی نمونه‌ها با آزمایش‌های حدود آتربرگ (حد خمیری ۲۱ تا ۳۳٪، شاخص خمیری ۲۲ تا ۲۴٪)، چگالی ویژه (۲٫۶۷ تا g/cm³۲٫۷۳ ) و سه‌محوری CU (چسبندگی ۰٫۵۸ تا kg/cm²۱٫۰۸ ، زاویه اصطکاک ۱۶٫۵ تا ۲۵ درجه) تعیین شد. سپس با PLAXIS 2D و رویکرد کنترل‌شده توسط زهکشی، یک لایه ۱۲ متری لس تحت پی نواری به عرض ۲ متر با بار kPa۱۵ مدل‌سازی و ۱۸ سناریوی پارامتری شامل درجه اشباع اولیه (۰ تا ۷۰٪)، نسبت پوکی اولیه (۰٫۸ و ۱٫۴) و مدت خیس‌شدن (۳ تا ۳۰ روز) اجرا گردید. نتایج، دامنه وسیعی از شاخص واپاشی (۱٫۳ تا ۱۳٪)، نشست سطحی (تا mm۲۲۸) و کرنش پلاستیک حجمی (تا ۱۵٫۱٪) را نشان داد. درجه اشباع اولیه قوی‌ترین عامل کاهشی (کاهش تا ۸۰٪ شاخص واپاشی) و نسبت پوکی اولیه مهم‌ترین عامل تشدیدکننده (بیش از دو برابر شدن شاخص واپاشی) بودند. تغییرات فشار آب حفره‌ای (تا kPa۷۹) نیز به‌عنوان متغیر اصلی کنترل‌کننده واپاشی شناسایی شد. یافته‌ها تأکید می‌کند که نادیده گرفتن ناحیه غیراشباع به خطاهای چندصددرصدی در پیش‌بینی رفتار پی منجر می‌شود. داده‌های تولیدشده، بستر مناسبی برای توسعه مدل‌های شبکه عصبی جهت پیش‌بینی سریع واپاشی در پهنه‌های لسی گلستان فراهم کرده و کاربرد عملی مهمی در طراحی ایمن زیرساخت‌های منطقه دارد.

کلمات کلیدی : واپاشی خاک لس کلاله ناحیه غیراشباع مدلسازی عددی plaxis 2d روابط هیدرو مکانیکی