اثربخشی مؤلفه‌های معماری درمانگر بر کاهش استرس بیماران ام‌اس در فضاهای درمانی شهر تبریز در دوران پساجنگ

اثربخشی مؤلفه‌های معماری درمانگر بر کاهش استرس بیماران ام‌اس در فضاهای درمانی شهر تبریز در دوران پساجنگ

هادی آدینه قهرمانی1 شبنم اکبری نامدار2 حسن ستاری ساربانقلی3

1) دانشجوی دکتری تخصصی گروه معماری، واحدتبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران،
2) استادیارگروه معماری، واحدتبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز،
3) دانشیار گروه معماری و شهرسازی، واحدتبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز،

کد IOI مقاله : AAGH-AAHAGD
محل انتشار : همایش بین‌المللی میراث معماری در خطر (بررسی چالش‌های جنگ، بلایای طبیعی و سوء مدیریت بر میراث معماری جهان اسلام) (icahr.ir)
چکیده :
    کاوش در زمینه معماری درمانگر در رابطه با کاهش استرس در بیماران ام اس به ویژه در فضاهای درمانی پسا جنگ در شهر تبریز، اصول بنیادی و کاربردهای متنوع طراحی معماری با هدف ارتقای سلامت روان و ترویج بهبود را برجسته می‌کند. معماری درمانگر عناصر طراحی مختلفی مانند نور طبیعی، فضای سبز، مناظر صوتی و آرایش فضایی را در بر می‌گیرد که هدفشان ایجاد محیطی است که از رضایتمندی روانی و بهبود جسمانی حمایت می‌کند. بینش‌های مبتنی بر شواهد جمع‌آوری شده از این حوزه به‌طور خاص برای درک اینکه چگونه فضاهای معماری می‌توانند به‌طور قابل توجهی به روند بهبودی بیماران ام‌اس کمک کنند، مرتبط هستند. علاوه بر این معماری پساجنگ، که اغلب تحت دکترین مدرنیسم عقلانی و صنعتی شکل گرفت، با غفلت از نیازهای روان‌شناختی کاربران، محیط‌هایی را خلق کرد که خود به‌عنوان محرک‌های ساختاری استرس عمل کرده و به‌ویژه روند درمان جمعیت‌های آسیب‌دیده از تروما، نظیر مبتلایان به اختلال استرس پس از سانحه، را مختل می‌سازند. این تحقیق با رویکردی انتقادی-تحلیلی، معماری درمانگر را از حوزه فرم به پارادایم فکری عملکردی، مبتنی بر شواهد، منتقل می‌کند. در این مطالعه از مطالعات انجام شده با محوریت کاهش استرس و بازسازی توجه، به عنوان مبانی نظری استفاده شده است. تحلیل شواهد نشان داد که اثربخشی معماری درمانگر برای بیماران ام‌اس بیش از زیبایی‌شناسی بصری، به مؤلفه‌های عملکردی و ساختاری (به ویژه خلوت و کنترل فردی) وابسته است. یافته‌های نوروایمونولوژی معماری تأیید می‌کند که طراحی بیوفیلیک، صرفاً از طریق ادراک ذهنی نیست، بلکه مستقیماً پاسخ‌های فیزیولوژیک استرس و نوروالتهاب را کاهش می‌دهد. معماری درمانگر در بستر تبریز بهتر است علاوه بر پیروی از الگوهای دفاعی، رویکردی توانمندساز و مبتنی بر شواهد اتخاذ کند.

کلمات کلیدی : معماری درمانگر فضای پساجنگ بیماری ام‌اس طراحی بیوفیلیک طراحی مبتنی بر شواهد