ارزيابي راهکارهاي سنتي و مدرن مقاوم‌سازی خشت در برابر عوامل محيطي

ارزيابي راهکارهاي سنتي و مدرن مقاوم‌سازی خشت در برابر عوامل محيطي

سميه پهلوان1 سميه فدايي نژاد2

1) کارشناسي ارشد، مرمت و احياي ابنيه تاريخي، دانشکده معماري، دانشکدگان هنرهاي زيبا، دانشگاه تهران، ايران
2) دانشيار، دانشکده معماري، دانشکدگان هنرهاي زيبا، دانشگاه تهران، ايران

کد IOI مقاله : AAGH-AAKKGD
محل انتشار : همایش بین‌المللی میراث معماری در خطر (بررسی چالش‌های جنگ، بلایای طبیعی و سوء مدیریت بر میراث معماری جهان اسلام) (icahr.ir)
چکیده :
    بناهای گلین، از کهن‌ترین آثار و دست‌ساخته‌های جهانی، روزگاری اصلی‌ترین سرپناه انساني بوده‌اند که امروزه نیز در بخش‌هایی از جهان کاربري خود را حفظ کرده‌اند. خشت به‌عنوان یکی از قدیمی‌ترین مصالح ساختمانی در معماری سنتی ایران و بسیاری از کشورهای دیگر، همواره در معرض آسیب‌پذیری در برابر عوامل محیطی نظیر رطوبت، بارندگی، تغییرات دما و هوازدگی قرار داشته است این مسئله، به‌ویژه در بناهای تاریخی خشتی، موجب تخریب تدریجی و کاهش دوام سازه‌ها می‌شود. در اين ميان ضرورت حفاظت از اين مجموعه‌های خشتي که تا بيش از اين دچار آسیب‌های ساختاري باتوجه‌به عوامل طبيعي و انساني بوده است آشکار می‌گردد، بنابراين اين پژوهش به دنبال معرفي و ارزيابي راهکارهاي سنتي و مدرن به‌کارگرفته‌شده جهت مقاوم‌سازی خشت در برابر عوامل آسیب‌رسان محيط از جمله رطوبت است روش پژوهش حاضر توصيفي - تحليلي است و روش گردآوري اطلاعات به‌صورت مطالعات اسنادي (کتابخانه‌ای) است، پژوهش حاضر در جهت پاسخ به اين سؤال گام برمی‌دارد که راهکارهاي به‌کارگرفته‌شده سنتي و مدرن جهت مقاوم‌سازی خشت در برابر عوامل محيطي کدام‌اند؟ نتایج حاکی از آن است که هرچند روش‌های سنتی به دلیل سازگاری با اقلیم، دردسترس‌بودن و کم‌هزینه‌بودن همچنان اهمیت دارند، اما کارایی آن‌ها در برابر شرایط سخت اقلیمی محدود است. در مقابل، فناوری‌های مدرن توانسته‌اند به شکل مؤثری دوام خشت را افزایش دهند و هزینه‌های بالا و عدم سازگاری کامل با بافت تاریخی از چالش‌های اصلی آن‌هاست. در نهایت، اين پژوهش تأکید می‌کند که روش‌های سنتی مانند افزودن کاه و اندود کاهگل اگرچه ساده، ارزان و سازگار با محیط‌زیست‌اند، اما در برابر رطوبت و شرایط سخت دوام محدودی دارند. در مقابل، راهکارهای مدرن مبتنی بر مواد شیمیایی و نانویی مقاومت مکانیکی و پایداری بیشتری ایجاد می‌کنند و بهترین رویکرد، ترکیب این دودسته روش برای دستیابی به دوام و اصالت معماری است.

کلمات کلیدی : مقاوم‌سازی عوامل محيطي تکنیک‌های نوين مصالح بومي رطوبت