طراحی تجربه کارمند (EX) در معماری سرمایه انسانی: پیوند فرهنگ، بازطراحی کار و فناوری

طراحی تجربه کارمند (EX) در معماری سرمایه انسانی: پیوند فرهنگ، بازطراحی کار و فناوری

سینا محمدی1

1) دکتری مدیریت دولتی،گرایش منابع انسانی، دانشگاه آزاد تهران مرکز - ایران -

کد IOI مقاله : AAGK-AAGCFD
محل انتشار : چهارمین کنفرانس بین المللی پژوهش در حسابداری، مدیریت، اقتصاد و علوم انسانی(meaconf.com/4th)
چکیده :
    این پژوهش چارچوبی یکپارچه برای «طراحی تجربه کارمند (EX)» در بستر معماری سرمایه انسانی ارائه می‌کند؛ چارچوبی که سه پیشران فرهنگ سازمانیِ یادگیرنده و فراگیر، بازطراحی کار (خودمختاری، وضوح نقش، بازخورد، معناداری) و تجربهٔ دیجیتال کارکنان (DEX: قابلیت‌استفاده، یکپارچگی، دسترس‌پذیری، شفافیت داده/کار) را به‌صورت نظام‌مند به EX پیوند می‌دهد. مدل همچنین «ایمنی روان‌شناختی» را به‌عنوان میانجی و «شدت کار ترکیبی» و «سواد دیجیتال» را به‌عنوان تعدیل‌گرهای کلیدی در نظر می‌گیرد. طرح پژوهش آمیخته و دومرحله‌ای است: در فاز کیفی، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با خبرگان برای پالایش سازه‌ها و تدوین گویه‌های بومی انجام شد؛ در فاز کمّی، پیمایش دومقطعی و چندمنبعی با مدل‌سازی معادلات ساختاری، فرضیه‌ها را آزمود. نتایج فرضیِ نشان می‌دهد هر سه پیشران بر EX اثر مثبت و معنادار دارند (فرهنگ: β=0.24؛ بازطراحی کار: β=0.28؛ DEX: β=0.19) و ایمنی روان‌شناختی میانجی‌گری جزئیِ مسیرهای فرهنگ/کار به EX را تأیید می‌کند (β_ind فرهنگ→EX=0.16؛ β_ind کار→EX=0.07). همچنین، شدت کار ترکیبی اثر DEX بر EX را تقویت می‌کند (β تعامل=0.12) و سواد دیجیتال اثر بازطراحی کار بر EX را افزایش می‌دهد (β تعامل=0.11). تبیین نظری نتایج با رویکرد جامعه–فنی، مدل ویژگی‌های شغل و مدل منابع–تقاضا پشتیبانی می‌شود. نوآوری پژوهش، انتقال EX از سطح سیاست‌های پراکنده به سطح «برونداد طراحی معماری سرمایه انسانی» و مدل‌سازی DEX به‌مثابه سازه‌ای تکوینی است که وزن ابعاد آن یکسان نیست. پیامدهای عملی شامل نقشهٔ مداخلهٔ سه‌لایه است: ۱) رهبری فراگیر و مکانیزم‌های صدای ایمن برای تقویت ایمنی روان‌شناختی؛ ۲) بازطراحی نقش‌ها و جریان‌های ارزش برای افزایش خودمختاری، وضوح و بازخورد؛ ۳) یکپارچه‌سازی پورتفوی ابزارها و کاهش اصطکاک دیجیتال، به‌ویژه در تیم‌های با کار ترکیبی بالا. در نهایت، پژوهش بر ضرورت حاکمیت دادهٔ تجربه، سنجش دوره‌ای سبک (Pulse) در نقاط تماس سفر کارمند و پیوند نتایج به OKRهای رهبری تأکید می‌کند. محدودیت‌های روش‌شناختی (دومقطعی بودن و خودگزارشی‌بودن) و مسیرهای آینده (مطالعات طولی/آزمایشی و ادغام با تلِمتری) نیز بحث شده است.

کلمات کلیدی : تجربه کارمند معماری سرمایه انسانی فرهنگ سازمانی بازطراحی کار تجربه دیجیتال کارکنان (dex) ایمنی روان‌شناختی کار ترکیبی (hybrid)