چالش بوروکراسی در شهرداری‌ها و ماکس وبر

سید سعید انصاری فر¹ مژگان زمانی²

1) دانشجو دکترای مدیریت دولتی گرایش تصمیم گیری و خط مشی، رئیس اداره بودجه شهرداری اصفهان.ایران
2) کارشناس ساختار مدیریت نوسازی و تحول اداری معاونت برنامه ریزی و توسعه شهرداری اصفهان، ایران. Miss.zamani1348@ gmail.com

کد IOI مقاله : AAHA-AAHCZK
محل انتشار : پنجمین کنگره بین المللی مدیریت، اقتصاد، علوم انسانی، آموزش و پرورش و توسعه کسب و کار(5icmba.ir)
چکیده :
    کلمه بوروکراسی هر روزه از زبان مردم، مطبوعات، رادیو و تلویزیون به کرات شنیده می‌شود و عموما در زبان عامیانه، به عنوان یک واژه نامطلوب سیاسی به کار برده می‌شود و طرز تفکر عموم مردم آن است افرادی که در بخش دولتی مشغول به کارند، نسبت به کارکنان بخش خصوصی ناکارآمدترند. مقررات به جای آنکه منجر به بهبود عملکرد شوند، بر سر راه آن مانع ایجاد می‌کند. در این زمان اصطلاح متداول کاغذبازی- فرآیندهای ناکارآمد و بی فایده، بوروکراسی افراطی و ساختارهای سازمانی انعطاف‌ناپذیر به وجود می‌آید و مقررات، قواعد و رویه‌ها حالتی اجباری پیدا می‌کنند، به راحتی خود را با تغییرات سازگار نمی‌کنند و خلاقیت، ریسک‌پذیری و تغییر، خوشایند تلقی نمی‌شود و قوانین و مقررات حالت اجباری دارند که با ویژگی‌های کارآفرینان در تناقض است. نظریه بروکراسی(Bureaucracy Theory) از جمله رهیافت‌های سنتی به مدیریت محسوب می‌گردد. ماکس وبر (weber) جامعه شناس و روشن فکر آلمانی، بیشتر آثار خود را در اواخر قرن نوزدهم میلادی منتشر کرد. با وجود این تا سال ۱۹۲۰ که آثارش به زبان‌های دیگر ترجمه شد، ناشناخته ماند. نظریه‌های وبر عمدتاً حالت توصیفی داشت. وی بر این مسئله اساسی که چگونه می‌توان ساختار سازمان‌ها را به طور مناسبی طراحی کرد، توجه داشت. افکار و نظریات وبر تأثیر عمده‌ای بر رشته‌های مدیریتی و جامعه‌شناسی داشت. دولت وقت آلمان موضوع ویژه مورد مطالعه وبر بود. وی بر این باور بود که افراد به دلیل موقعیت اجتماعی خاص و وجهه و اعتبارشان اقتدار می‌یابند و در منصب‌های اصلی و مهم ساختار اجتماعی آلمان قرار می گیرند نه به دلیل توانایی‌ها و شایستگی‌هایشان. به همین دلیل مدعی بود که سازمان‌ها با همه ظرفیت و توان خود کار نمی‌کنند. بنابراین باید شکل جدید از سازمان را طراحی کرد که به حل این موضوع کمک کند.

کلمات کلیدی : ماکس وبر تخصص‌گرایی قانون مداری شایسته‌سالاری سلسله مراتب