بررسی راهکارهای تأمین‌مالی پروژه‌های انرژی تجدیدپذیر با بهره‌گیری از مطالعات موردی و تأکید بر نقش بورس انرژی ایران

بررسی راهکارهای تأمین‌مالی پروژه‌های انرژی تجدیدپذیر با بهره‌گیری از مطالعات موردی و تأکید بر نقش بورس انرژی ایران

محمد نظیفی1 محمود کریمی2 مجید زارع3

1) دانشجوی دکتری تصمیم‌گیری و خط مشی‌گذاری عمومی دانشگاه تهران
2) دانشجوی دکتری مالی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات
3) دانشجوی دکتری توسعه اقتصادی و برنامه‌ریزی، دانشگاه جامع امام حسین (ع)

کد IOI مقاله : AAHA-ABFKHH
محل انتشار : پنجمین کنگره بین المللی مدیریت، اقتصاد، علوم انسانی، آموزش و پرورش و توسعه کسب و کار(5icmba.ir)
چکیده :
    تأمین مالی پروژه‌های انرژی تجدیدپذیر به‌ عنوان یکی از مهم‌ترین الزامات توسعه زیرساختی، افزایش امنیت انرژی و تحقق رشد اقتصادی، در سال‌های اخیر با تحول در ابزارها و سازوکارهای مالی مواجه شده است. محدودیت منابع بانکی، سرمایه‌بر بودن پروژه‌های انرژی و افزایش نیاز به جذب سرمایه‌های بلندمدت، ضرورت گذار به سمت الگوهای نوین تأمین مالی مبتنی بر بازار سرمایه را بیش از پیش آشکار ساخته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی سازوکارهای تأمین مالی پروژه‌های انرژی در کشورهای مختلف و تحلیل ظرفیت بورس انرژی ایران در تجهیز منابع مالی به رشته تحریر درآمده است. در این راستا، ابتدا ادبیات نظری و تجربی مرتبط با تأمین مالی پروژه‌های انرژی و ابزارهای نوین مالی مورد بررسی قرار گرفت و سپس با بهره‌گیری از رویکرد مطالعه موردی، تجربه پروژه‌های منتخب انرژی تجدیدپذیر در کشورهای مختلف شامل مراکش، ایالات متحده، بریتانیا، دانمارک، سوئد، ایتالیا، آلمان و فرانسه تحلیل شده است. نتایج حاکی از آن است که موفقیت پروژه‌های انرژی در سطح بین‌المللی بیش از آنکه متکی بر تأمین مالی مستقیم دولتی باشد، مبتنی بر طراحی ساختارهای ترکیبی تأمین مالی، مشارکت سرمایه‌گذاران نهادی، استفاده از ابزارهای بدهی و سهام، قراردادهای خرید تضمینی، تضمین‌های اعتباری و توسعه بازارهای ثانویه است. در ادامه، ظرفیت بورس انرژی ایران به ‌عنوان یکی از بسترهای تخصصی بازار سرمایه در تأمین مالی پروژه‌های انرژی مورد ارزیابی قرار گرفت. بررسی انتشار اوراق سلف موازی استاندارد در بورس انرژی ایران طی دوره 1404-1394 نشان می‌دهد که بیش از 5.65 میلیارد دلار منابع مالی از طریق این ابزار و در دوره 1405-1401، بالغ بر 134,876,213میلیون ریال از طریق گواهی سپرده کالایی تجهیز منابع صورت گرفته است که بیانگر ظرفیت قابل ‌توجه این ابزارها در بورس انرژی است. همچنین، یافته‌ها حاکی از آن است که توسعه ابزارهای مالی متنوع، تقویت مشارکت بخش خصوصی و تعمیق بازار سرمایه می‌تواند نقش بورس انرژی را در تأمین مالی پایدار پروژه‌های انرژی به‌طور معناداری ارتقاء دهد.

کلمات کلیدی : تأمین مالی امنیت انرژی تجدیدپذیر بازار سرمایه بخش خصوصی بورس انرژی ایران