تبیین الگوی مدیریت زمان در نهج‌البلاغه و کاربرد آن در مدیریت معاصر

تبیین الگوی مدیریت زمان در نهج‌البلاغه و کاربرد آن در مدیریت معاصر

سمیه کلانتری1

1) دکترای مهندسی کامپیوتر، دبیر آموزش و پرورش، اداره آموزش و پرورش شهرستان خرمدره، استان زنجان، ایران،

کد IOI مقاله : AAHA-ABHDEB
محل انتشار : پنجمین کنگره بین المللی مدیریت، اقتصاد، علوم انسانی، آموزش و پرورش و توسعه کسب و کار(5icmba.ir)
چکیده :
    مدیریت زمان یکی از مهم‌ترین عوامل ارتقای بهره‌وری، اثربخشی و موفقیت فردی و سازمانی در مدیریت معاصر به شمار می‌رود. در کنار رویکردهای نوین مدیریت، آموزه‌های اسلامی، به‌ویژه نهج‌البلاغه، ظرفیت ارزشمندی برای تبیین اصول و راهبردهای مدیریت زمان دارند. هدف این پژوهش، تبیین الگوی مفهومی مدیریت زمان در نهج‌البلاغه و بررسی کاربردهای آن در مدیریت معاصر است. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و به روش توصیفی–تحلیلی انجام شده است. داده‌های پژوهش از طریق مطالعه و تحلیل محتوای خطبه‌ها، نامه‌ها و حکمت‌های نهج‌البلاغه گردآوری و با بهره‌گیری از منابع تفسیری و پژوهش‌های مرتبط تحلیل شده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که مدیریت زمان در نهج‌البلاغه صرفاً مجموعه‌ای از توصیه‌های اخلاقی نیست، بلکه از یک نظام منسجم مدیریتی برخوردار است که در قالب چهار مؤلفه اصلی شناخت ارزش و فناپذیری زمان، فرصت‌شناسی و اقدام به‌موقع، موانع مدیریت زمان و اصول راهبردی مدیریت زمان قابل تبیین است. در این الگو، امام علی(ع) با تأکید بر اغتنام فرصت، پرهیز از تسویف، کنترل هواهای نفسانی، زمان‌شناسی، اولویت‌بندی امور، اعتدال در تصمیم‌گیری و بهره‌گیری متوازن از زمان، چارچوبی جامع برای مدیریت زمان ارائه می‌کنند. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که این الگو علاوه بر ارتقای بهره‌وری فردی، می‌تواند در بهبود تصمیم‌گیری، افزایش اثربخشی مدیران، تقویت مسئولیت‌پذیری، توسعه سرمایه انسانی و تعالی سازمانی نیز کاربرد داشته باشد. ازاین‌رو، الگوی استخراج‌شده از نهج‌البلاغه می‌تواند به‌عنوان چارچوبی بومی و ارزش‌محور، مکمل رویکردهای رایج مدیریت زمان در سازمان‌های معاصر مورد استفاده قرار گیرد.

کلمات کلیدی : نهج‌البلاغه امام علی(ع) مدیریت زمان الگوی مفهومی فرصت‌شناسی تسویف