تحلیل نقش‌های تربیتی و حرفه‌ای معلم در شکل‌دهی انسان تراز در پرتو اسناد تحولی آموزش‌وپرورش ایران

تحلیل نقش‌های تربیتی و حرفه‌ای معلم در شکل‌دهی انسان تراز در پرتو اسناد تحولی آموزش‌وپرورش ایران

سمیه صمیمی1

1) گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان، بوشهر، ایران

کد IOI مقاله : AAHA-ABHEGA
محل انتشار : پنجمین کنگره بین المللی مدیریت، اقتصاد، علوم انسانی، آموزش و پرورش و توسعه کسب و کار(5icmba.ir)
چکیده :
    این پژوهش با هدف تبیین نقش معلم در تربیت «انسان تراز» بر مبنای چارچوب‌های تحولی نظام آموزش‌وپرورش ایران انجام شده است. مفهوم انسان تراز با استناد به سند تحول بنیادین و سایر اسناد بالادستی بازخوانی شده و جایگاه معلم در تحقق این الگوی تربیتی تحلیل می‌شود. مطالعه حاضر با رویکرد مروری ـ تحلیلی انجام شده و شامل مرور نظام‌مند اسناد سیاستی و پژوهش‌های داخلی و خارجی مرتبط با تربیت جامع و نقش معلم است. داده‌ها از طریق تحلیل محتوای مفهومی بررسی و در قالب یک چارچوب تحلیلی تلفیق شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد تحقق انسان تراز مستلزم تحول در نقش معلم از انتقال‌دهنده دانش به رهبر تربیتی، طراح یادگیری عمیق و الگوی اخلاقی و هویتی است. چهار ساحت اصلی اثرگذاری معلم شامل ساحت‌های شناختی، اخلاقی، مهارتی و اجتماعی ـ فرهنگی شناسایی شد. ضعف توسعه حرفه‌ای معلمان، ناکارآمدی نظام ارزشیابی و چالش‌های ساختاری، از مهم‌ترین موانع تحقق این نقش‌ها به شمار می‌روند. پژوهش حاضر نشان می‌دهد که معلم به‌عنوان کنشگر محوری تحول تربیتی، مهم‌ترین نقش را در تحقق الگوی «انسان تراز» در نظام آموزش‌وپرورش بر عهده دارد. تحقق این نقش مستلزم توسعه حرفه‌ای مستمر، حمایت نهادی، ارتقای منزلت اجتماعی معلمان، تحول در رهبری و مدیریت مدرسه و اصلاح نظام‌های ارزشیابی است تا بستر لازم برای ایفای نقش تربیتی معلم فراهم شود. از منظر کاربردی، نتایج بر ضرورت سیاست‌هایی همچون طراحی برنامه‌های توسعه حرفه‌ای مبتنی بر شایستگی، تقویت مدارس یادگیرنده، بازنگری نظام ارزشیابی با تأکید بر کیفیت عملکرد تربیتی، افزایش اختیار و عاملیت حرفه‌ای معلمان، و همسوسازی سیاست‌ها و ساختارهای مدرسه با رویکرد تربیت انسان تراز تأکید دارد

کلمات کلیدی : معلم انسان تراز سند تحول بنیادین تحول تربیتی